مشورت كند ، در عقل آنان شريك مىگردد .
شرح : خودرأيى آن است كه با وجود ناآگاهى از پيامد كارى و بدون تجربه و يا مشورت با فردى خيرخواه و كارآزموده ، به انجام آن اقدام كنى . در حكمت 210 ، سخن امام عليه السّلام مىآيد كه فرمود : « آنكس كه با رأى خود احساس بىنيازى كند به كام خطرها مىافتد . » « 1 » مشورت با انسانهاى امين و با تجربه ، دانش جديدى به تو خواهد داد كه از آن براى رسيدن به مقصود بهرهمند مىشوى . در مستدرك نهج البلاغه آمده است : « مردى از امام عليه السّلام درباره دانشمندترين مردم پرسيد . فرمود : كسى كه دانش ديگران را به دانش خود بيافزايد . » « 2 » نواده ايشان ، امام جعفر صادق عليه السّلام فرموده است : « در مشورت ، با گفته كسى كه به او ايمان دارى ، مخالفت نكن ؛ گرچه با خواست تو يكى نباشد ، زيرا نفس آدمى از قبول حقيقت سركشى مىكند . » « 3 » پيش از اين بارها و از جمله در شرح حكمت 53 درباره مشورت سخن گفته شد :
« هيچ پشتيبانى همچون مشورت نيست . » « 4 »
هامش
( 1 ) . « قد خاطر من استغني برايه » .
( 2 ) . « من جمع علم النّاس إلي علمه » نك : من لا يحضره الفقيه ، ج 4 ، ص 395 ؛ الخصال ، ص 5 ، ح 13 ؛ معانى الأخبار ، ص 195 .
( 3 ) . « إذا شاورت من يصدّقه قلبك فلا تخالفه فيما يشير به عليك و إن كان بخلاف مرادك ، فإنّ النّفس تجمح عن قبول الحقّ و خلافها عند قبول الحقائق أبين » بحار الأنوار ، ج 72 ، ص 103 ، ح 33 ؛ مصباح الشّريعة ، ص 153 ؛ مستدرك الوسائل ، ج 8 ، ص 345 .
( 4 ) . « لا ظهير كالمشاورة » .