مىگوييم : اولا « با انديشه ، بر خدا توكل كن » ؛ « 1 » ثانيا ما مىپذيريم كه خدا روزى رسان است ، ولى اين سخن ، دلالتى بر حرام بودن كنترل جمعيت ندارد .
در اكتبر سال 1968 ميلادى پاپ روم كنترل جمعيت را حرام اعلام كرد ! به راستى نمىدانم كار او چگونه با تحريم ازدواج بر خود و ديگر بزرگان كليسا هماهنگى دارد ؟
141 - و قال عليه السلام : « التّودّد نصف العقل . »
ترجمه : دوستى كردن نيمى از خردمندى است .
شرح : سخن بالا ، حديث رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله است . مقصود از دوستى كردن ، خوشرفتارى است و نه چاپلوسى و ظاهرسازى . بخشودن ديگران به هنگام توانايى ، تحمل سخنان زشت از نادان و گوش دادن به كلام سست و بيهوده آنان ، نمونههايى از نيكرفتارى است .
« نصف العقل » بخش قابل توجهى از عقل . يكى از شارحان گفته است :
« مراد از « نصف العقل » تدبير امور زندگى است . » وجه ارتباط دوستى كردن با ديگران و تدبير زندگى را نمىدانم . شايد زندگى كردن با هزينه ديگران ، منظور باشد . « 2 »
هامش
( 1 ) . « اعقلها و توكل » سنن ترمذى ، ج 4 ، ص 77 ، ح 2636 ؛ صحيح ابن حبان ، ج 2 ، ص 509 ، ح 729 ؛ كنز العمال ، ج 3 ، ص 101 ، ح 5687 .
( 2 ) . ابن ميثم مىگويد : « از جمله تصرّفات عقل در تدبير امور ، محبّت به ديگر مردم است ، زيرا انسان در رفع نياز زندگى محتاج به ديگران است و رفتارش با مردم در اين جهت يا به گونهاى دوستانه -