[ 104 - و قال عليه السلام : « إنّ اللّه افترض عليكم فرائض . . . ]
104 - و قال عليه السلام : « إنّ اللّه افترض عليكم فرائض فلا تضيعوها و حدّ لكم حدودا فلا تعتدوها و نهاكم عن أشياء فلا تنتهكوها و سكت لكم عن أشياء و لم يدعها نسيانا فلا تتكلّفوها . »
ترجمه : همانا خدا واجباتى را بر شما لازم شمرده ، آنها را تباه نكنيد ، و حدودى براى شما معين فرموده ، از آنها تجاوز نكنيد . از چيزهايى نهى كرده ، حرمت آنها را نگاه داريد و نسبت به چيزهايى ، نه از روى فراموشى ، سكوت نموده ، پس خود را درباره آنها به رنج و زحمت نياندازيد .
شرح : خداى سبحان ، عادل و حكيم است و تنها از بندگانى بازخواست مىكند كه توان انجام يا ترك كارى را داشتهاند . در حقيقت ، به حكم عقل ، عقلا ، قرآن و سنت لازم است تا امرونهى خود را براى بندگان بيان نمايد [ و در غير اين صورت ، آنها تكليفى ندارند . ] همو مىفرمايد : « خداوند هيچ كس را جز به قدر توانايىاش تكليف نمىكند . » « 1 » پيامبر مهربانى نيز فرموده است :
« از امتم [ تكليف به ] آنچه نمىدانند برداشته شده است . » « 2 » امام صادق عليه السّلام فرمود : « همانا خداوند در برابر آنچه به مردمان داده و به آنان شناسانده ، اقامه دليل خواهد كرد . » « 3 » « به آنها توان بخشيده و با زبان فرستادگان خويش آنها را آگاه نموده است . براى مقصود خود حدّ و مرزى نهاده و هركه را از آن پا
هامش
( 1 ) .لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَهابقره / 2 : 286 .
( 2 ) . « رفع عن امّتي . . . و ما لا يعلمون » كافى ، ج 2 ، ص 63 ، ح 2 ؛ تحف العقول ، ص 50 ؛ من لا يحضره الفقيه ، ج 1 ، ص 365 .
( 3 ) . « إنّ اللّه احتجّ علي النّاس بما آتاهم و عرّفهم » كافى ، ج 1 ، ص 163 ، ح 1 ؛ الوافى ، ج 1 ، ص 551 ، ح 1 ؛ الإعتقادات ، مفيد ، ص 37 .