خلاف « خضم » كه به خوردن غذا با تمام دهان گفته مىشود . پارسايان ، [ همچون مسيح ] تنها به اندازه نياز و رفع گرسنگى [ و گويا با كناره دندان ] از دنيا بهره مىبرند .
( في مثل هذه السّاعة من اللّيل ) همانگونه كه از سياق و بافت سخن فهميده مىشود ، مقصود نيمه شب است . اين زمان ، لحظه خلوت ، آرامش و تفكر است . در چنين حالتى مىتوان به آفريدگار پاك روى كرد و او را خواند . خدا نيز چنان كه خود وعده داده ، پاسخ مىدهد : « و هرگاه بندگان من ، از تو درباره من بپرسند ، [ بگو ] من نزديكم و دعاى دعاكننده را - به هنگامى كه مرا بخواند - اجابت مىكنم ، پس [ آنان ] بايد فرمان مرا گردن نهند . « 1 » » هرگاه بنده ، فرمان پروردگار را گردن نهاده و او را اطاعت كند ، خداوند نيز [ دعاى ] او را اجابت كرده و خشنودش خواهد نمود . امام عليه السّلام در بخش پايانى سخن خويش به اين شرط اشاره فرموده است : ( إلّا أن يكون عشّارا أو عريفا أو شرطيّا أو صاحب عرطبة ) ؛ « جز مأموران ماليات ، بازرسان ، شبگردان و نيروهاى انتظامى حكومت ستمگر ، يا نوازنده طنبور . » در واقع تنها [ دعاى ] اطاعت كنندگان ، و نه گنهكاران اجابت مىشود . امام عليه السّلام از باجگير و مانند آن به عنوان نمونههايى از افراد گنهكار ياد مىكند .
« العشّار » مأمور ماليات ؛ « العريف » بازرس ؛ « الشّرطى » معروف است [ پاسبان و پليس ] ؛ « عرطبة » شريف رضى آن را به طنبور ( وسيله موسيقى داراى دسته بلند و تار ) معنا كرده و به گمانم همان عود باشد .
هامش
( 1 ) .وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذا دَعانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي . . .بقره / 2 : 186 .