دومى حمايتى دو طرفه و از يك نفر به شخص ديگر است ؛ با اين حال از فضيلتها و اخلاق نيكو به حساب مىآيد ، زيرا كسى كه در پى رفع نياز ديگرى مىكوشد ، دل فرد در مقابل را آرام كرده و اندوهش را بر طرف مىنمايد .
البته اين سخن در جايى محقّق مىشود كه كار خود را به سرعت و مخفيانه انجام داده و آن را كوچك بشمارد . در غير اين صورت ، پاكى كار از بين رفته و نور و پاداش آن تباه خواهد شد .
« لام » در « لتظهر » براى بيان عاقبت آمده ، چنانكه در حكمت 131 چنين است : « إنّ للّه ملكا ينادى في كلّ يوم لدوا للموت و اجمعوا للفناء و ابنوا للخراب ؛ خداوند فرشتهاى دارد كه هر روز بانگ مىزند : بزاييد براى مردن و فراهم آوريد براى نابود شدن و بسازيد براى ويران گشتن . » دليل اينكه « لام » را براى عاقبت دانستيم آن است كه انجام دهنده نيكى هرگاه آن را پنهان نمايد شخص مقابل از آن خبر خواهد داد و در برابر مردم از كار او تمجيد خواهد نمود . مردم نيز از كار او سخن گفته و او را نمونهاى قابل پيروى خواهند يافت . [ در واقع سرانجام كار فرد ياد شده چنين است و لام در جمله بالا معناى عاقبت و سرانجام مىدهد . ] « 1 »
[ 101 - و قال عليه السلام : « ياتي على النّاس زمان لا يقرّب فيه إلّا الماحل و لا يظرّف فيه إلّا الفاجر . . . ]
101 - و قال عليه السلام : « ياتي على النّاس زمان لا يقرّب فيه إلّا الماحل و لا يظرّف فيه إلّا الفاجر و لا يضعّف فيه إلّا المنصف يعدّون
هامش
( 1 ) . گفتهاند : هركس پس از برآوردن نياز برادرش ، آن را بزرگ بشمارد ، خود را كوچك نموده است .
شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 18 ، ص 259 .