كه خدا انسانها را با اموال و فرزندانشان مىآزمايد تا كسانى كه از روزى خود ناخرسند و يا از آن خوشنودند ، شناخته شوند . گرچه خداوند به آنها از خودشان آگاهتر است ؛ با وجود اين ، براى آشكار ساختن كردارى كه استحقاق پاداش يا كيفر دارند چنين مىكند ، چه آنكه برخى مردم فرزند پسر را دوست دارند و فرزند دختر را نمىپسندند و بعضى ديگر فراوانى اموال را دوست دارند و از كاهش سرمايه نگرانند .
شرح : « فتنة » امتحان و آزمايش با مال ، مقام و فرزندان ؛ « مضلّات الفتن » سركشى به سبب مال ، فرزند و مانند آن . معناى عبارت چنين است : به كلى از همه فتنهها به خدا پناه مبر ؛ زيرا زينتهاى زندگى و روزىهاى پاكى كه خدا براى بندگانش حلال نموده ، همگى فتنه و آزمايشند . از دام و فريب فتنه به خدا پناه ببر كه بسا دنيا و زينتهايش انسان را از دين و وجدانش دور مىنمايد . بسيارى از انسانها را ديدهايم كه با افراط در ماديات و خوشگذرانىها ، از نيكىها دور ماندهاند . ( و معني ذلك أنّه يختبرهم بالأموال و الأولاد ليتبّين السّاخط لرزقه . . . ) خداى سبحان از كارهاى نيك و بد گذشته و آينده بندگان آگاه است . با اين حال ، عدالت و قضاى او اقتضا مىكند تا كسى را بر اساس علم خود و به سبب چيزى كه درون و سينه بندگان را فرا گرفته حسابرسى نكند . او از انسان به سبب كارهايش و پس از بخشيدن قدرت ، عقل ، اراده ، روزىهاى نيك و پاك و دستور [ به انجام واجبات ] و بازداشتن [ از حرامها ] ، حساب خواهد كشيد . اگر سركشى كرد و مخالفت ورزيد حجت بر او تمام شده و سزاوار سرزنش و كيفر خواهد بود .
در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى ) — صفحة 138
مساهمون: محمد جواد مغنية
ص١٣٨