گماشته است .
شرح : ( من أصلح ما بينه و بين اللّه أصلح اللّه ما بينه و بين النّاس ) براى به دست آوردن دلهاى مردمان و جلب دوستى آنها ، پيش از هر چيز از آزردن آنها با دست و زبان خوددارى كن و تا مىتوانى براى خير و مصلحت آنها بكوش . افزون بر اين بايد براى پذيرش آزار آنان آماده بوده و در اين راه شكيبا باشى . در اين صورت خدا را اطاعت كردهاى و از تو خشنود خواهد بود . مردم نيز از تو خرسندند ، چرا كه تلاشت براى آنان بوده است .
( و من أصلح أمر آخرته أصلح اللّه له أمر دنياه ) به رغم گمان برخى ، آخرت ، تنها نظريهاى مانند مثل افلاطون و يا يك ارزش انسانى صرف كه انسان را بر سر شوق آورد و يا بترساند ، نيست . اسلام دين علم و عمل است و نظريه پردازى و ارزشگذارى محض را نمىپذيرد . برايناساس ، آخرت امرى واقعى و ملموس به شمار مىآيد كه همچون دنيا ، از نعمت و عذاب و خوردنى و نوشيدنى برخوردار است . از ديدگاه اسلام ، تفاوت دنيا و آخرت در آن است كه كار در دنيا براى آخرت انجام مىشود و مهمترين كار نيز راستى ، امانت ، اخلاص در عمل ، مبارزه براى خدمت به انسانها ، حل مشكل ديگران و شكوفاسازى استعداد آنان است . با وجود اين ، همانگونه كه كار و تلاش در ميدان دنيا ، سبب رسيدن به سعادت آخرت است ، پيروزى و بزرگى زندگى دنيا را هم به دنبال دارد . خداى سبحان [ در بيان ارتباط دنيا و آخرت ] مىفرمايد : « هركه در اين [ دنيا ] كور [ دل ] باشد در آخرت [ هم ]
در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى ) — صفحة 133
مساهمون: محمد جواد مغنية
ص١٣٣