بىنيازى همچون عقل و هيچ نيازمندى مانند جهل نيست . » « 1 »
69 - و قال عليه السلام : « إذا تمّ العقل نقص الكلام . »
ترجمه : چون عقل كامل گردد ، سخن اندك شود .
شرح : وجه ملازمه و پيوستگى ميان كامل شدن عقل و سخن به اندك گفتن آن است كه عقل از ريشه « عقال » به معناى بند است . ازاينرو هرگاه نيرومند و كامل شود بر زبان چيره شده و آن را از بيهودهگويى باز مىدارد . در نتيجه تنها در جايى زبان گشوده مىشود كه سودى ببخشد . در مقابل ، اگر عقل ضعيف و ناتوان گردد زبان از بند خارج شده و بىجهت بالا و پايين مىرود . افراد نادانى را ديدهايم كه بىحساب ياوهگويى مىكنند ، بىآنكه از آنها پرسش كنند خبر مىدهند ، با كسانى وارد گفتوگو مىشوند كه حرفشان را نمىپذيرند و با سخن خويش آنها را خسته مىكنند . [ گفتهاند : ] مردى در نزد شخصى ديگر پرگويى مىكرد . زمانى كه ساكت شد ، ديگرى به كنايه به او گفت : اى مرد ، خداوند عيبهاى زيادى را از تو پوشانيده است !
پيش از اين نمونه اين سخن بيان شد و در آينده نيز خواهد آمد .
70 - و قال عليه السلام : « الدّهر يخلق الأبدان و يجدّد الآمال و يقرّب المنية و يباعد الامنية . من ظفر به نصب و من فاته تعب . »
ترجمه : دنيا بدنها را فرسوده و آرزوها را تازه مىكند . مرگ را نزديك و
هامش
( 1 ) . « لا غني كالعقل و لا فقر كالجهل » .