( 1 ) گويند ، پيامبر ( ص ) براى بنى ضمرة بن بكر بن عبد مناف بن كنانة دستور فرمود چنين نوشته شود كه نسبت به جان و اموال خود در امانند و هر كس به ايشان ظلم كند مسلمانان آنان را يارى مىدهند و بر عهدهء ايشان است كه پيامبر را يارى دهند و اين پيمان هميشگى است مگر در موارد جنگهاى دينى و در موارد ديگر ، و در صورتى كه پيامبر را يارى كنند در ذمهء خدا و رسول خواهند بود و نسبت به نيكان و پرهيزگاران ايشان ، مسلمانان بايد آنها را يارى دهند .
گويند ، پيامبر ( ص ) براى هلال فرماندار بحرين دستور داد كه چنين نويسند : [ 1 ] به سلامت باشى ، من خداى يگانهيى را كه جز او خدايى نيست و شريك ندارد مىستايم و تو را به خداى يگانه و يكتا فرا مىخوانم ، به خدا ايمان بياور و فرمانبردار باش و همراه جماعت مسلمانان باش كه براى تو بهتر است ، و سلام بر هر كس كه از هدايت پيروى كند .
گويند ، پيامبر ( ص ) براى اسيبخت بن عبد الله [ 2 ] فرمانرواى هجر چنين نوشت :
اقرع نامهء تو را كه ضمن آن براى قوم خود شفاعت كرده بودى آورد ، من شفاعت تو را پذيرفتم و آنچه فرستادهات گفت ، تصديق كردم ، در مورد آنچه خواستى بر تو مژده باد كه پذيرفتم و دوست مىدارم كه واقعا آن را بدانم و تو به ديدار من بيايى . اگر پيش ما بيايى تو را گرامى مىدارم و اگر هم نيايى و در جاى خود بنشينى باز هم تو را گرامى مىدارم ، من هديه كسى را طالب نيستم در عين حال اگر تو براى من هديهيى بفرستى ، خواهم پذيرفت .
كارگزاران من كردارهاى تو را ستودهاند و سفارش مىكنم كه بهتر از اين مواظب نماز و زكات و محبت نسبت به مؤمنان باشى . من قوم تو را فرزندان عبد الله نامگذارى كردم آنان را هم به نماز گزاردن و نيك رفتارى دستور ده و بر تو و بر قوم مؤمن تو مژده باد .
گويند ، رسول خدا ( ص ) براى مردم هجر چنين نوشت : [ 3 ] شما را به پرهيزگارى و ترس از خدا سفارش مىكنم و سخت بر خود باشيد كه پس از آنكه هدايت شدهايد گمراه نشويد و پس از آنكه نيك بخت شدهايد بدبخت نشويد .
هامش
[ 1 ] . ظاهرا اين نامه فقط در طبقات آمده است . - م .
[ 2 ] . اسيبخت ، به صورتهاى مختلف اسيخب و اسيحب هم آمده است ، اين مرد مرزبان هجر بوده است ، رك :
مكاتيب الرسول ، ج 1 ، ص 159 . - م .
[ 3 ] . اين نامه در تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 64 ، بلاذرى ، فتوح البلدان ، ص 90 هم آمده است . - م .