[ شرح ]
( 82758 - 82750 ) امام ( ع ) دستور داده تا از نافرمانيهاى الهى بترسند ، وبه وسيلهء قياس مضمرى بر حذر داشته است كه صغراى آن جملهء : فانّ الشّاهد هو الحاكم است وكبراى مقدّر آن نيز چنين است : وهر كس كه شاهد گناهش ، حاكم نيز باشد بايد از أو بترسد .
( 3309 ) 309 - وقتي كه خبر كشته شدن محمد بن أبي بكر به امام ( ع ) رسيد ، فرمود :
إِنَّ حُزْنَنَا عَلَيْهِ عَلَى قَدْرِ سُرُورِهِمْ بِهِ - إِلَّا أَنَّهُمْ نَقَصُوا بَغِيضاً وَنَقَصْنَا حَبِيباً ( 82782 - 82769 )
[ ترجمه ]
« غم ما بركشته شدن أو به اندازهء شادى دشمنان اوست ، با اين تفاوت كه ايشان دشمنى را از دست دادند ومن دوستى را . »
[ شرح ]
( 82782 - 82759 ) قبلا موقعيّت محمد بن أبي بكر را در نزد امام به تفصيل گفتهايم .
عبارت : فانّ حزننا عليه على قدر سرورهم به يعنى : به جهت فقدان أو :
مقصود امام ( ع ) آن است كه شدّت اين دو با هم متناسب است ، وبه تفاوت بين ارزش آنچه از دشمنانش كاسته شده وآنچه از خود وى كاسته شده ، اشاره كرده است ، به منظور اظهار غم ودرد از فقدان أو .
( 3310 ) 310 - امام ( ع ) فرمود :
الْعُمُرُ الَّذِي أَعْذَرَ اللَّهُ فِيهِ إِلَى ابْنِ آدَمَ سِتُّونَ سَنَةً ( 82795 - 82786 )
[ ترجمه ]
« عمرى كه خداوند بهانهء فرزند آدم را در آن مىپذيرد ، همان شصت سال است » .
( 82795 - 82786 )
[ شرح ] اعذر اليه :
بهانهء أو را پذيرفت ، اعذار اللّه اليه يعنى : أو را تا مدّت معيّن كه امكان كسب توشه را براي روز قيامت است ، مهلت داده است ، زيرا پس از شصت سال ، قواى نفساني وجسماني كاسته مىشود ، وناتوان از عمل مىشود .