بازگرفته است . وامام ( ع ) با عبارت : واللّه سائلهم ( خدا مؤاخذه خواهد كرد ) ، توانگران را بيم داده است ، واين جمله مقدمهء صغرا براي قياس مضمرى است كه كبراى مقدّر آن چنين است : وهر كس كه مورد بازخواست خداست ، سزاوار است كه از مؤاخذهء أو بر حذر باشد !
( 3313 ) 313 - امام ( ع ) فرمود :
الِاسْتِغْنَاءُ عَنِ الْعُذْرِ أَعَزُّ مِنَ الصِّدْقِ بِهِ ( 82844 - 82838 )
[ ترجمه ]
« بىنيازى از عذر وبهانه ، از آوردن عذر وبهانهء درست ، ارزشمندتر است » .
[ شرح ]
( 82844 - 82838 ) مقصود امام ( ع ) آن است كه انجام ندادن كارى كه باعث عذر خواهى شود ، ودر نتيجة با ترك آن نياز به عذرخواهى نباشد ، بهتر وسودمندتر است از اين كه چنان كارى را بكنى وبعد عذر درست وبجا بياورى ، واحتمال دارد كه مقصود از كلمه اعزّ اين باشد كه بىنيازى از عذر خواهى باعث عزّت بيشتر تو است . زيرا بهانه آوردن در كارى ، ذلّت وخوارى دارد .
( 3314 ) 314 - امام ( ع ) فرمود :
أَقَلُّ مَا يَلْزَمُكُمْ لِلَّهِ - أَلَّا تَسْتَعِينُوا بِنِعَمِهِ عَلَى مَعَاصِيهِ ( 82856 - 82848 )
[ ترجمه ]
« كمتر چيزى كه بر شما به خاطر خدا لازم است ، آن است كه از نعمتهاى أو بر انجام معصيتش كمك نگيريد . »
[ شرح ]
( 82856 - 82848 ) توضيح آن كه ، اقتضاى عدالت آن است كه از نعمت الهى براي طاعت أو استفاده شود ، پس اگر چنين كارى نشد ، دست كم ، نعمت را در راههاى جايز به كار ببرند نه اين كه از نعمت الهى براي نافرمانى أو كمك بگيرند ، زيرا آن باعث خشم خداست .