[ ترجمه ]
« به هيچ كس بر نخوردم مگر اين كه أو خود مرا به زيان خويش كمك كرد » .
[ شرح ]
( 82563 - 82539 ) سيد رضى مىفرمايد :
امام ( ع ) با اين گفتار اشاره فرموده است بر اين كه هيبت آن بزرگوار در دلها مىافتاد .
مقصود امام ( ع ) آن است كه هيبت آن بزرگوار وتصوّر شجاعان كه پيروزى أو را بر همگنان وكشتن ايشان را نتيجهاى عادى مىدانستند ، باعث عقب نشينى وضعف مقاومت آنها مىشد ، واين چيزى بود كه أو را عليه رقيبان يارى مىكرد .
( 3303 ) 303 - امام ( ع ) به فرزندش محمد حنفيه فرمود :
يَا بُنَيَّ إِنِّي أَخَافُ عَلَيْكَ مِنَ الْفَقْرَ - فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنْهُ - فَإِنَّ الْفَقْرَ مَنْقَصَةٌ لِلدِّينِ - مَدْهَشَةٌ لِلْعَقْلِ دَاعِيَةٌ لِلْمَقْتِ ( 82587 - 82571 )
[ ترجمه ]
« پسرم از تنگدستى تو مىترسم ، از دست آن به خدا پناه ببر كه تنگدستى باعث شكست وكاستى در دين ، وسرگردانى عقل وخرد ، وانگيزهء دشمنى است . »
[ شرح ]
( 82587 - 82564 ) امام ( ع ) پسرش را به پناه بردن بر خدا از تنگدستى امر كرده است به خاطر سه ناگوارى كه در تنگدستى وجود دارد : يا باعث كاهش در دين است ، چون فكر مشغول تنگدستى مىشود ونيروى بدن را از عبادت مىگيرد وباعث سرگردانى عقل مىشود ، يعنى جاى سردرگمى وحيرت عقل است ودلتنگى به دليل بىچيزى امر وأضحى است . وهمچنين تنگدستى باعث دشمنى شخص با مردم مىشود . امام ( ع ) به وسيلهء قياس مضمرى وأدار به استعاذه كرده است كه صغراى قياس : فان الفقر . . . وكبراى مقدّر آن نيز چنين است : وهر چه داراى آن شرايط