است كه خود فضيلتى از شاخههاى شجاعت است چون طبيعت دنيا آميخته با سختيهايى است كه بيشتر أوقات انسان درگير آنهاست پس اگر با تحمل با آنها برخورد نكند ، بلكه با خشم وغضب وخشونت برخورد كند ، همواره خشمگين وبرافروخته خواهد بود . چون تا دنيا هست سختى نيز ادامه دارد .
( 3199 ) 199 - امام ( ع ) فرمود :
مَنْ لَانَ عُودُهُ كَثُفَتْ أَغْصَانُهُ ( 79143 - 79139 )
[ ترجمه ]
« هر كس چوبهاى درخت وجودش نرم باشد ، شاخههايش زياد مىشود » .
[ شرح ]
( 79143 - 79139 ) لفظ عود را براي طبيعت انسان استعاره آورده است ونرمى آن را نيز كناية از فروتنى ، وهمچنين كلمهء أغصان را استعاره از ياران وپيروان ، لفظ كثافت را كناية از اجتماع آنان در پيرامون وى وفزونى وتوانمندىاش به وسيلهء آنان ، كناية آورده است . مقصود آن است كه هر كس داراى فضيلت تواضع ونرمخو باشد ، ياران وپيروانش زياد شوند وبه وسيلهء آنان قوى مىگردد .
( 3200 ) 200 - امام ( ع ) فرمود :
الْخِلَافُ يَهْدِمُ الرَّأْيَ ( 79149 - 79147 )
[ ترجمه ]
« مخالف خوانى با ديگران ، انديشه را درهم مىريزد » .
[ شرح ]
( 79149 - 79147 ) أصل مطلب اين است كه نظر جمعى در يك مورد كه داراى مصلحت است ، جمع مىشود ، بعد يكى از آنها با نظر جمع مخالفت مىكند واين باعث مىشود كه آنچه را مصلحت تشخيص داده ودر بارهء آن اتحاد كرده بودند از بين برود همان طور كه امام ( ع ) وجمعى از يارانش - موقعى كه شاميان ، بامداد