امام ( ع ) در دو جملهء اوّل سجع متوازن ، ودر دو جمله وسط سجع مطرّف ، ودر دو جملهء آخر سجع متوازى ، را رعايت كرده است .
( 3065 ) 65 - امام ( ع ) فرمود :
مَنْ نَصَبَ نَفْسَهُ لِلنَّاسِ إِمَاماً - فَلْيَبْدَأْ بِتَعْلِيمِ نَفْسِهِ قَبْلَ تَعْلِيمِ غَيْرِهِ - وَلْيَكُنْ تَأْدِيبُهُ بِسِيرَتِهِ قَبْلَ تَأْدِيبِهِ بِلِسَانِهِ - وَمُعَلِّمُ نَفْسِهِ وَمُؤَدِّبُهَا أَحَقُّ بِالْإِجْلَالِ - مِنْ مُعَلِّمِ النَّاسِ وَمُؤَدِّبِهِمْ ( 74854 - 74825 )
[ ترجمه ]
« هر كس خود را به پيشوايى مردم گمارد ، بايد پيش از تعليم ديگرى نخست به تعليم خود بپردازد وبه جاى آن كه به گفتار ، ديگرى را تربيت كند ، بايد به رفتار أدب كنندهء أو باشد . وآن كس كه آموزنده وأدب كنندهء خويشتن است سزاوارتر به احترام است تا آن كه مردم را آموزش وپرورش مىدهد . »
[ شرح ]
( 74835 - 74825 ) امام ( ع ) به آداب رهبران علم وفضايل اخلاقى اشاره فرموده است :
1 - بر پيشوا واجب است كه نخست خويشتن را تعليم دهد ، يعنى : نسبت به آدابى كه داناست خويشتن را تمرين دهد تا رفتار وگفتارش موافق علم وآگاهىاش باشد ، براي اين كه مردم براي پيروى از آنچه از رفتار وحالات پيشوايان ببينند آمادهترند تا گفتار تنها ، بخصوص وقتي كه در رفتارها خلاف آن را مشاهده كنند ، چه ، اين خود باعث بدگمانى در گفتههاى مخالف رفتار ، وگستاخى بر مخالفت سخنانى كه از آنان زبانزد شده ، مىگردد ، هر چند كه به ظاهر راست ودرست باشند . وبه چنين مطلبي شعر زير اشاره دارد :
از ديگران آنچه را كه خود نظير آن را انجام مىدهى ، نهى نكن كه اگر چنين كنى ، براي تو ننگ بزرگى است ( 74842 - 74836 ) 2 - امام أو را راهنمايى كرده است ، بر اين كه آموزش ديگران نخست به