خوردن نسبت به كارهايى است كه انجام نشده ، با اين توضيح كه افسوس خوردن براي از دست رفتن هدف ، باعث غم واندوه است واين در حال حاضر زيانى است كه هيچ گونه فايدهاى بر آن مترتب نمىباشد ، بنا بر اين مرتكب شدن چنين كار زيانبارى از ناداني است .
( 3062 ) 62 - امام ( ع ) فرمود :
لَا تَرَى الْجَاهِلَ إِلَّا مُفْرِطاً أَوْ مُفَرِّطاً ( 74790 - 74784 )
[ ترجمه ]
« شخص نادان جز در يكى از دو حالت تندروى ويا كندروى مشاهده نمىشود » .
[ شرح ]
( 74790 - 74784 ) جهل يا جهل بسيط است كه همان طرف كندروى از فضيلت وبه كودنى موسوم است . ويا جهل مركب است كه همان طرف تندروى است .
توضيح آن كه ناداني كه در جهل مركب است ، گاهى در پيگيرى از حق زيادهروى مىكند ودر نتيجهء تلاش پردهاى جلو چشم بصيرت أو پديد مىآيد كه أو با قطع بر اين كه اين دليل رسيدن وى به حق است ، از دريافت حق وحقيقت باز مىماند . كه گاهى اين طرف را جربزه مىنامند وهمواره چنين فردى در يكى از دو طرف است وبه اندازهء نادانىاش حالت وى در تمام رفتارها وگفتارها بر يكى از دو سمت : تندروى يا كندروى است .
( 3063 ) 63 - امام ( ع ) فرمود :
إِذَا تَمَّ الْعَقْلُ نَقَصَ الْكَلَامُ ( 74798 - 74794 )
[ ترجمه ]
« هر گاه عقل كامل باشد ، سخن كم گفته شود » .
[ شرح ]
( 74798 - 74794 ) كامل بودن عقل باعث كنترل قواى جسماني وبه كار بردن آنها به مقتضاى