[ شرح ]
( 74872 - 74866 ) هر دو جمله به صورت كلى از مواد مشهور صنعت خطابه ودر زمينهء موعظه است ، جملهء نخستين اشاره به نفسها وحركتهاى بندگان خدا ، ودومى بيم دادن به وسيلهء پيشآمدهايى از قبيل مرگ وپيامدهاى آن است .
( 3068 ) 68 - امام ( ع ) فرمود :
إِنَّ الْأُمُورَ إِذَا اشْتَبَهَتْ اعْتُبِرَ آخِرُهَا بِأَوَّلِهَا ( 74882 - 74876 )
[ ترجمه ]
« هر گاه كارها مشتبه ودرهم شد ، آخر واولش را با هم مقايسه كنند » .
[ شرح ]
( 74882 - 74876 ) يعنى هر گاه در آغاز كارها راه وروش دست يافتن بدانها نامعلوم بود ، واقدام به آنها دشوار بود ، پايانش را به آغازش بسنجند ، واستدلال شود بر اين كه آن نيز در دشوارى چنين است ، ودر اين صورت خوددارى كرده واقدام با زحمت نكنند .
( 3069 ) 69 - از خبر ضرار بن ضمره ضبّائى است هنگامى كه پيش معاوية آمد ،
ومعاوية ، راجع به أمير المؤمنين ( ع ) از أو پرسيد . گفت : گواهى مىدهم كه در بعضي جاهايى كه عبادت مىكرد ، أو را ديدم ، هنگامى كه شب پردههاى تاريكى را گسترده ، وأو در محراب عبادت ايستاده بود ، محاسنش را روى دست گرفته وبر خود مانند مارگزيده مىپيچيد ، وهمچون غم رسيدهاى مىگريست و ( در بارهء ) دنيا مىفرمود : يَا دُنْيَا يَا دُنْيَا إِلَيْكِ عَنِّي أَ بِي تَعَرَّضْتِ أَمْ إِلَيَّ تَشَوَّقْتِ - لَا حَانَ حِينُكِ هَيْهَاتَ غُرِّي غَيْرِي لَا حَاجَةَ لِي فِيكِ - قَدْ طَلَّقْتُكِ ثَلَاثاً لَا رَجْعَةَ فِيهَا - فَعَيْشُكِ قَصِيرٌ وَخَطَرُكِ يَسِيرٌ وَأَمَلُكِ حَقِيرٌ - آهِ مِنْ قِلَّةِ الزَّادِ وَطُولِ الطَّرِيقِ - وَبُعْدِ السَّفَرِ وَعَظِيمِ الْمَوْرِدِ ( 74979 - 74931 )