وأدار مىكرد كه پيرى خود را تغيير دهند ، واز ترك آن برحذر مىداشت ، به دليل اين كه پيرى شباهت به يهود دارد ، زيرا يهوديها اين كار را نمىكردند ، اين بود كه به رنگ سياه خضاب مىكردند ، وبعضي گفتهاند : با حنا خضاب مىكردند . هدف اين بود كه كفّار آنها را با چشم توانمندى وجوانى بنگرند ، واز آنها بترسند وطمع بر آنها نكنند . از امام ( ع ) در زمان خلافتش راجع به آن [ خضاب كردن ] پرسيدند ، امام ( ع ) آن را مباح قرار داد نه مستحب ، وبر اين مطلب اشاره فرمود كه آن سنّت هنگامى مقرّر شد كه مسلمانان اندك بودند ، امّا اكنون كه زيادند وكافران ناتوان شدهاند ، خضاب كردن مباح است ، وعبارت : هر مردى اختيار دارد كناية از همين است . ولفظ : النّطاق را براي عظمت وگستردگى اسلام ، استعاره آورده است وكلمهء « ضرب بالجران » استعاره براي پابرجايى وپايدارى دين به لحاظ شباهت آن به شترى است كه روى زانويش نشسته است . كلمهء امرؤ مبتدأ وما اختار عطف بر اوست ما مصدريه ، وخبر مبتدأ محذوف ، ودر تقدير مقرونان » است مانند اين سخن عربها « كلّ امرء وضيعته « 13 » » توفيق از خداست .
( 3013 ) 13 - امام ( ع ) در حق كساني كه از جنگ در خدمت آن حضرت خوددارى كردند فرمود :
غَيِّرُوا الشَّيْبَ وَلَا تَشَبَّهُوا ؟ بِالْيَهُودِ ؟ فَقَالَ ع إِنَّمَا قَالَ ص ذَلِكَ وَالدِّينُ قُلٌّ - فَأَمَّا الْآنَ وَقَدِ اتَّسَعَ نِطَاقُهُ وَضَرَبَ بِجِرَانِهِ - فَامْرُؤٌ وَمَا اخْتَارَ ( 73474 - 73447 )
[ ترجمه ]
« حق را خوار كردند وبه باطل هم كمكى نكردند »
هامش
( 13 ) هر كسى اختيار ملك خود را دارد .