قبيل نيازردن مردمان وخوددارى از شرارت سفارش كردهام ، ومن از بدرفتارى سپاه با شما وآنان كه در ذمّه شمايند بيزارم ، مگر كسى از سپاهيان كه گرسنه ودرمانده شود وبراي سير شدن راه چارهاى نداشته باشد . بنا بر اين شما برحذر داريد وهر كس از سپاهيان كه از روى ستم به مال مردم دستدرازى كند ، مجازات كنيد ، وهمچنين نادانانتان را از آزردن افراد گرسنهاى كه استثنا كردم بازداريد ، من خود در پس سپاه هستم ، اگر ستمهايى از طرف آنها به شما رسيد ومشكلى از جانب ايشان متوجه شما شد كه نتوانستيد جز به يارى خدا ومراجعهء به من آنها را باز داريد ، گزارش دهيد تا من به كمك ويارى خدا آن را به سامان رسانم » .
[ شرح ]
( 70581 - 70509 ) خلاصهء مضمون نامه عبارت است از اطلاع دادن به كساني از خراج گيران وكارگزاران شهرها كه در مسير سپاه قرار داشتند تا آگاهى يافته ومتوجه باشند واز آنها حذر كنند وهمچنين سفارش لازم به سپاه نسبت به آنچه كه براي آنان شايسته است واز سوى خدا برايشان مقرر شده ، از قبيل خوددارى از آزردن كساني كه در گذرگاه آنها قرار گرفتهاند تا از گستردگى عدالت وى آگاهى يابند وبه اخلاق وآداب أو متخلّق گردند . سپس امام ( ع ) به ايشان اعلام كرده است كه از بدرفتارى سپاه نسبت به آن گروه از أهل ذمه كه همپيمانند ، ناراضى وبيزار است ، زيرا جز به مقدار رفع گرسنگى يك شخص ناچار ، كه هيچ راهى جز آن براي سير شدن ندارد ، كس ديگرى از طرف أو اجازه ندارد از أموال مردم ، استفاده كند .
تقدير سخن امام ( ع ) چنين است : براستى كه من از بدرفتارى سپاهيان نسبت به شما - جز از سوى شخص گرسنهء درمانده - بيزارم . پس مضاف اليه را به جاى مضاف قرار داده است ويا از باب مجاز نام سبب را بر مسبّب اطلاق كرده است .
( 70632 - 70582 ) آن گاه ، ايشان را مأمور ساخته كه سپاه را از دست درازى به چيزى از روى