كشتهام ) اشاره به شبههء مشهوري است كه آنها در مورد خروج بر امام ( ع ) داشتند .
( 69985 - 69949 )
وعبارت : فبينى . . . احتمل
در حقيقت جواب به شبههء مذكور است ، يعنى داورى را از مردم مدينه به كسى وامىگذاريم كه هم از كمك به من وهم يارى شما دورى گرفته است ، تا بعد هر يك از ما را به مقدارى كه گناه وستم مرتكب شدهايم ، به سرزنش ومجازات محكوم كند .
آن گاه ، پس از اين كه امام ( ع ) حجّت را بر آنها تمام كرد ، به ايشان دستور داد تا از نظريه نادرست وفاسد خود در بارهء اختيار [ نداشتن ] در بيعت با امام ، برگردند ، وآنها را به برگشت از رأى فاسدشان با اين عبارت تشويق كرد :
فانّ الان . . . كه به منزلهء صغراى قياس مضمرى است كه كبراى مقدّر آن چنين است : ننگ وعار در دنيا سادهتر است از جمع بين ننگ وعار وعذاب وآتش دوزخ در آخرت . ومقصود امام ( ع ) از ننگ وعار ننگ بهانه جويى است . وكلمهء الآن ظرف منصوب به وسيله كلمهء أعظم است كه اسم انّ مىباشد . وممكن است اسم انّ باشد وأعظم مبتدأ و « العار » خبر آن ، وجمله خبر انّ باشد ، وضمير عايد به اسم ان محذوف است كه تقدير آن چنين مىشود : فانّ الآن أعظم امر كما فيه العار . يعنى زيرا اكنون با وجود ننگ وعار قضية مهمتر است .