وفرمانبردارى خداوند انسان را براي پذيرش أنوار علوي واسرار الهى كه موجب رهايى از تاريكى خانه گور وعذاب آخرت است مستعدّ وآماده مىگرداند ، ودر حديث است كه : كار نيك گور نيكوكار را مانند چراغى كه در تاريكى بتابد روشن مىكند ، واژه مصابيح ( چراغها ) را به مناسبت روشنى آنها براي طاعت وفرمانبردارى خداوند استعاره فرموده است .
( 47949 - 47946 ) 8 - همچنين طاعت پروردگار براي وحشت طولانى قبر مايه سكون خاطر است كه انسان به آن انس مىگيرد ، چنان كه روايت شده است : كار نيك وخلق نيكو دارنده آن را پس از مرگ به صورت جوانى زيبا روى وپاكيزه جامه وخوشبوى ديدار ، وبه أو سلام مىكند ، أو مىگويد تو كيستى ؟ وى پاسخ مىدهد : من خلق نيكو ويا عمل نيك تو هستم . وحاصل روايت مذكور اين است كه طاعت حقّ تعالى سبب آرامش خاطر از وحشت وهراس آخرت مىگردد ، زيرا ترس ووحشت در جايى به انسان دست مىدهد كه أو از آن غافل بوده ، وانتظار آن را نداشته است ، وبراي انتقال به آن جا آماده نشده ، ودلبسته وطن پيشين وكسان خود بوده ، وهمه انس خويش را به آنها منحصر كرده باشد ، امّا أهل طاعت وفرمانبرداران أوامر حقّ پيوسته در انديشه سراى آخرت ودر ياد خانهاى هستند كه بدان انتقال خواهند يافت ، به انس با پروردگار اعتماد واطمينان مىيابند ، وبه ذات أو توجّه مىكنند ، از اين رو انس خود را هميشه به أو منحصر ساخته وشادى آنها پيوسته براي وصول به لقاى اوست ، واعتقادشان در اين دنيا اين است كه :
فقط بدنهايشان با مردم دنيا همسايگى دارد ، وبرخى از اينان از مردم بريده دورى وگوشه نشينى اختيار مىكنند ، بنا بر اين سزاوار است كه ترس ووحشت آخرت دامنگير آنها نشود ، واعمال آنها هول وهراسى را كه ممكن است عارض آنان گردد از ميان ببرد ، البتّه چون انسان در دنيا نمىتواند حقيقة چگونگى زندگى پس از مرگ را تصوّر كند وبشناسد ناگزير از آن بيمى در دل خود احساس مىكند ليكن پرتو أنوار قدسي وانس با پروردگار اين بيم را از دل مىزدايد .
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 814
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٨١٤