( 47895 - 47892 ) 4 - موجب اصلاح تباهى سينههاى شماست ، منظور زدودن زنگار كينه ، حسد ، پليدى ونيّات بدى است كه بر خلاف دستورهاى خداوند در دلها جاى دارد ، وتقوا مستلزم نفى وترك همه اينها وپاكيزه شدن دل از اين صفات است ، زيرا مبدأ اينها وهمه بديها دوستى دنيا ودلبستگى به لوازم پوچ آن است ، وآن كه تقوا را پيشه خود ساخته از اينها بر كنار مىباشد .
( 47899 - 47896 ) 5 - پاك كننده آلودگى جانهاى شماست ، يعنى تقوا جانهاى شما را از آلودگى وپليدى صفات زشتى كه مايه نابودى شماست پاكيزه مىكند ، اين سخن همانند گفتار پيش آن حضرت است كه فرموده است تقوا داروى دلهاى شماست ليكن اين دو تعبير با يكديگر فرق دارد ، زيرا در آن جا كه داروى دلها گفته شده به اعتبار اين است كه صفات زشت مانند بيماريهاى زيانبارى است كه انسان را دچار نابودى مىسازد ، وتعبير دوّم از نظر اين است كه خويهاى ناپسنديده به منزله آلودگيها وپليديهايى است كه مانع ورود انسان به بهشت قدس خداوند وجايگاه صدق مىگردد .
( 47903 - 47900 ) 6 - زداينده تاريكى چشمهاى شماست ، اين معناى جمله : وجلاء عشاء أبصاركم مىباشد ، واژه عشاء براي تاريكى كه عارض ديده باطن مىشود ، وصفات زشتى كه مانع ادراك حقايق مىگردد استعاره شده است ، اين كلمه باغين نقطه دار نيز روايت شده ومراد از آن تاريكى أوهام ناشى از ناداني است كه از آن به پرده غفلت تعبير مىشود ، بنا بر اين تقوا كه نفس را براي وصول به درجات كمال آمادگى وشايستگى مىدهد زداينده اين تاريكى وروشنى بخش چشم باطن انسان است ، اين كه امام ( ع ) تقوا را جلاى ( روشنى ) چشم خوانده از باب مجاز ، واز قبيل اطلاق نام مسبّب بر سبب است .
( 47907 - 47904 ) 7 - ايمنى براي ترس دلهاى شماست ، زيرا مىدانيم كه پرهيزگارى سبب ايمنى از عذاب آخرت است وممكن است در برابر ترس وبيمهاى دنيا نيز مايه امنيّت وسلامت باشد ، زيرا بزرگترين ترس وبيم انسان در دنيا مرگ وهر چيزى
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 811
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٨١١