در كشاكش أمواج دريا وزش تند بادهاى بنيان كن آن را به لرزش وجنبش در آورد ، گروهى از سرنشينان آن غرق ونابود شوند ودستهاى كه جان به در بردهاند در ميان أمواج دريا گرفتار باشند ، وباد آنان را به اين سو وآن سو برد ، ودچار بيم وهراس سازد ، پس از آن كه غرق شده ديگر به دست نمىآيد ، وآن كه جان بدر برده نيز در شرف نابودى است .
اى بندگان خدا ! اكنون كه زبانها آزاد ، وبدنها سالم ، واعضا كارگزار ، وجاى آمد وشد باز وميدان فرصت فراخ است كار كنيد ، پيش از آن كه فرصت از دست رود ومرگ فرا رسد وآن را در برابر خود بينيد بي آن كه انتظار ورود أو را داشته باشيد ! »
[ شرح ]
( 47549 - 47543 ) روشن است كه منظور امام ( ع ) از يادآورى أوضاع جهان مقارن بعثت ، بيان برترى وبلندى مقام پيامبر أكرم ( ص ) است .
( 47558 - 47550 )
فرموده است : حيث لا علم قائم .
واژه علم ومنار را براي رهنمايان راه خدا وداعيان به سوى أو استعاره فرموده است ، ومنظور از عدم بر پايى علم حقّ وروشن نبودن چراغ هدايت ، فقدان اينان در دوران فترت وزمان جاهليّت است .
( 47562 - 47559 )
فرموده است : ولا منهج واضح .
يعنى هيچ آيين درست وراه صحيحي كه به سوى خدا رهنمون شود ، واز شايبه أباطيل خالى وشايسته پيروى باشد در آن زمان وجود نداشت .
( 47578 - 47565 ) پس از اين أمير مؤمنان ( ع ) به تقوا وپرهيز از نافرمانى خدا سفارش مىكند ، ومردم را از دنيا بر حذر مىدارد ، وبراي اين كه نفرت مردم را نسبت به آن برانگيزد به ذكر معايب آن مىپردازد ، اين كه فرموده است : فإنّها دار شخوص ( سراى كوچ كردن ) است ، زيرا انتقال از آن ضروري واجتناب ناپذير است ومحلّة تنغيص براي اين كه خوشيهاى آن با رنجها وبيماريها آميخته است بلكه چنان كه گفته شده لذّت در دنيا همان خلاصي از رنج است .