( 47130 - 47126 ) فرموده است : پنهانى گام بر مىدارند .
اين سخن كناية از اين است كه اقدامات زبانى وعملي خود را در جهت مقاصد واهدافى كه دارند پوشيده داشته ودور از فهم واطّلاع ديگران انجام مىدهند ، جمله ويدبّون الضّرّاء نيز به همين معناست ، واژههاى خفاء وضرّا وبنا بر ظرفيّت منصوبند ، واينها براي كسى كه در صدد فريب ديگرى است مثل آورده مىشود .
( 47139 - 47131 )
فرموده است : وصفهم دواء . . . تا العياء .
يعنى : آنها مانند زاهدان وپارسايان مردمان را موعظه كرده به پرهيزگارى وفرمانبردارى خداوند دستور مىدهند ، آشكار است كه اين سخنان درمان ناپاكى وشفابخش گمراهى است ، امّا با گناهانى كه مرتكب مىشوند كردار آنها كردار فاسقان وگمراهان است ، وگناه بزرگترين درد درمان ناپذير است .
( 47147 - 47140 )
فرموده است : حسدة الرّخاء .
يعنى اگر در زندگى كسى فراخى وگشايشى بينند بر أو حسد مىورزند ، ومؤكّدوا البلاء واگر كسى را در سختى وگرفتارى مشاهده كنند با سخن چينى وفتنهانگيزى بر رنج ومحنت أو مىافزايند ، به جاى صفت مؤكّدوا ، ومولّدوا ( توليد كنندگان ) نيز روايت شده ومعناى آن روشن است ، ومقنطوا الرّجاء يعنى اگر كسى اميد چيزى را داشته باشد مقتضاى طبع آنها اين است كه أو را نوميد گردانند ، زيرا روش منافق دروغگو همواره بر اين است كه دور را نزديك ونزديك را دور نشان دهد .
( 47151 - 47148 )
فرموده است : لهم بكلّ طريق صريع .
اين سخن اشاره بر اين است : كساني كه در نتيجة فريب ونيرنگ اينها كشته شده يا آزار وآسيب ديده بسيارند ، واژه طريق يا كناية از مقاصد گوناگون منافقان ، ويا منظور نيرنگها وبد انديشيهاى مختلف آنهاست كه در هر صورت مستلزم اذيّت وآزار ديگران است .