طريقه داد وستد آنان استعاره شده ، وپيروى آنها از اين روش براي اين است كه بازار خود را گرم داشته ، وكالاى ريا وتزوير خويش را رواج بخشند ، جمله وينفقوا به أعلاقهم نيز به همين معناست ، واژه أعلاق ( چيزهاى نفيس ) براي آراء وانديشههاى منافقان كه به پندار خودشان بسيار ارزشمند وعالي است ، استعاره شده است .
( 47213 - 47209 )
فرموده است : يقولون . . . تا فيوهّمون .
يعنى منافقان با گفتار خود شبهه در دلها مىاندازند وباطل را به صورت حقّ جلوهگر مىسازند .
( 47219 - 47214 )
فرموده است : قد هوّنوا الطّريق .
يعنى اينان مىدانند براي پيش برد مقاصد ونيرنگهاى خود چگونه گام بردارند وراه خويش را هموار سازند ، جمله وأضلعوا المضيق به معناى اين است كه تنگناها را پيچ وخم دار كردهاند ، واژه مضيق كناية از طرق دقيق مداخله در أمور است ومنظور از پيچ وخم دادن به طرق مذكور اين است كه منافقان هنگامى كه بخواهند در امر مشكل ودشوارى خود را وارد سازند ، قصد خود را اظهار نمىدارند ووانمود مىكنند كه هدف آنها چيز ديگرى است ، تا كار خود را از نظر ديگران پوشيده داشته وامر را بر آنان مشتبه سازند كه مبادا بر حيله وتزوير آنها آگاه شوند ومقصود آنان حاصل نگردد .
( 47234 - 47220 )
فرموده است : فهم لمّة الشّيطان .
يعنى آنان ياران وپيروان شيطانند ، وحمة النّيران واژه حمة با تخفيف براي شرارتهاى بزرگ آنها استعاره شده زيرا شرارتهاى منافقان مانند شعلههاى سوزان آتش موجب اذيّت وآزار است .