( 46438 - 46417 ) 7 - اشتياق آنها به ثوابهاى الهى وبيم آنها از عذابهاى أو به حدّى است كه اگر اجل وعمر آدمي از جانب خداوند مكتوب ومعيّن نبود جان در تن آنها قرار وآرام نمىگرفت : روشن است كه اگر اين شوق وترس به سر حدّ ملكه برسد موجب دوام كوشش در عمل واعراض از دنيا خواهد بود ، وچون منشأ اين دو حالت تصوّر عظمت خالق است وبه اندازه اين تصوّر ، هيبت واهميّت وعد ووعيد أو دانسته مىشود ، لذا قوّت خوف ورجا بسته به ميزان درك عظمت خداوند است ، وبايد دانست كه خوف ورجا دو در بزرگ از درهاى بهشت است .
( 46447 - 46439 )
8 - عظم الخالق في أنفسهم :
خداوند در نظر آنان بزرگ است ، درك عظمت حقّ تعالى بر حسب انگيزهها وجاذبههايى است الهى كه انسان را به سوى معرفت ومحبّت أو سوق مىدهد ، وتفاوتى كه در ادراك عظمت بىپايان أو ميان انسانها وجود دارد به سبب تفاوتى است كه در ميزان معرفت ومحبّت خلايق نسبت به أو موجود است وبه نسبت درجه درك عظمت اوست كه كوچكى وزبونى هر چه جز خداست تصوّر ، ودر برابر چشم باطن جلوهگر مىشود .
( 46466 - 46448 )
فرموده است : فهم والجنّة كمن رآها . . . تا معذّبون .
اين سخن اشاره به اين است كه مرد خدا اگر چه با جسم خود در اين جهان است ليكن با چشم دل أحوال بهشت وخوشبختيهاى آن را مىبيند ، وچگونگى دوزخ وبدبختيهاى آن را مشاهده مىكند آن چنان كه گويا با چشم سر بهشت را ديده ودر آن متنعّم شده ، ودوزخ را با چشمان خود مشاهده كرده ودر آن معذّب گشته است . اين پايه از ايمان را مرتبه عين اليقين گويند ، ودرجه شدّت اشتياق پرهيزگاران به بهشت وبيم آنان از آتش دوزخ بر حسب همين مرتبه از يقين وايمان است .
( 46468 - 46467 )
9 - قلوبهم محزونة :
اندوه دلهاى آنان نتيجة غلبه ترس از عذاب خداست .
( 46471 - 46469 )
10 - شرورهم مأمونة :
اين كه مردم از شرّ آنان در امانند ، به اين سبب است كه منشأ همگى شرارتها وبديها دوستى دنيا وزخارف آن است ، ومردان خدا از