آمادگى وشايستگى آن را پيدا مىكند ، أو را از ظلمات ناداني رهايى مىدهد .
( 39900 - 39885 )
فرموده است : ويخلده فيما اشتهت نفسه .
دليل اين گفتار قول خداوند متعال است كه فرموده است :
« لا يَسْمَعُونَ حَسِيسَها وَهُمْ فِي مَا
« 14 » » مراد از منزل كرامت ، جايگاه با بركتي است كه خداوند دستور درخواست آن را به بندگان خود داده وفرموده است :
« قُلْ رَبِّ أَنْزِلْنِي مُنْزَلًا مُبارَكاً وَأَنْتَ خَيْرُ الْمُنْزِلِينَ
« 15 » » منظور از سرايى كه براي خود برگزيده بهشت است واين كه خداوند آن را به خود نسبت داده براي بزرگداشت بهشت وبرانگيختن رغبت وشوق دست يافتن به آن است وحسن اين نسبت روشن است ، زيرا باغهاى محسوس دنيا عاليترين جاهايى است كه براي نشيمن برگزيدهترين وشريفترين مردم در نظر گرفته مىشود ، امّا باغ يا بهشت معقول ، كيفيّت آن بستگى به درجات وصول وميزان برخوردارى انسان از معارف الهى دارد ، همان معارفى كه مايه سعادت وسرور ولذّت كامل است . اين بهشت معقول همه شرايط عقلي وامتيازهاى روحي را براي اين كه جايگاه دوستان خدا وخاصّان أو وفرشتگان وپيامبرانش باشد داراست ومعمولا اگر پادشاهى نظرش بر اين قرار گرفت كه ساختمانى براي سكونت خويش ونزديكان خود بنا كند ، گفته مىشود كه اين ساختمان به شاه اختصاص دارد وأو آن را بر پا كرده است ، بارى از ظاهر اين گفتار بر مىآيد كه بهشت در آسمانهاست وعرش بر روى آن قرار دارد ، ودر اين سخن نيز نكته لطيفى است . زيرا مىدانيم كه از اطلاق عرش گاهى فلك نهم اراده مىشود وزماني منظور از عرش ، عقل اوّل است به اعتبار اين كه صور همه موجودات در آن است وبه همه آنها احاطه دارد وحامل معرفت صانع نخستين جلّ وعلا مىباشد ، وگاهى هم مراد از عرش سلطنت وعظمت پروردگار است ، واژه
هامش
( 14 ) سوره أنبياء ( 21 ) آية ( 102 ) يعنى : . . . وآنان در آنچه دلشان بخواهد جاودانه متنعّم مىباشند .
( 15 ) مؤمنون ( 23 ) آية ( 29 ) يعنى : بگو پروردگارا ما را در منزلگاهى مبارك فرود آر وتو بهترين فرود آورندگانى .