تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 734

مساهمون:

ص٧٣٤
الهى است لذا مستلزم منتهاى خشنودى پروردگار از بندگان مىباشد ، امام ( ع ) پس از آگاهيهايى كه در باره تقوا به شنوندگان داده به رعايت آن امر مىكند ، ودر باره انگيزه‌هايى كه انسان را وأدار مىسازد تقوا را به كار بندد واز خداوند بيم وهراس داشته باشد هشدار مىدهد . يكى از اين انگيزه‌ها اين است كه انسان زير نظر ومراقبت پروردگار بوده وبه هر كار أو دانا وآگاه است . واژه عين مجازا براي علم استعاره شده واين از باب اطلاق نام سبب بر مسبّب است ، زيرا عمل چشم ملازم با حصول علم است . ديگرى اين است كه موى پيشانى يا زمام انسان در دست خداوند است يعنى در كف قدرت اوست ، واين كه از تمام بدن پيشانى را اختصاص به ذكر داده براي اين است كه دانسته شود مهمّترين وشريفترين اعضاى بدن ، مملوك خداوند ودر اختيار اوست ، واژه يد مجازا بر قدرت اطلاق مىشود ، واين از باب تسميه سبب است كه قابليّت دارد نام مسبّب بر آن گذاشته شود ، يكى ديگر از انگيزه‌ها اين است كه هر گونه تقلّب ودگرگونى انسان در قبضه اقتدار اوست ، يعنى حركت وسكون وهمگى رفتار انسان بر حسب اقتضاى قدرت وحكم خداوند است وهيچ چيزى از زير فرمان أو بيرون نيست . ( 39853 - 39851 )

فرموده است : إن أسررتم .

اين سخن به دليل گفتار خداوند متعال است كه فرموده است :
« يَعْلَمُ ما يُسِرُّونَ » *
« آنچه را در نهان انجام مىدهيد مىداند » . ( 39869 - 39854 )

فرموده است : إن أعلنتم كتبه . . . تا باطلا .

پيش از اين بارها در باره كاتبان اعمال سخن گفته‌ايم . پس از اين گفتار خود را در باره تقوا وپرهيزگارى با عبارت واعلموا . . . تا من الفتن تأكيد مىكند ، جمله من يتّق اللّه يجعل له مخرجا عين ألفاظ قرآن است . ( 39884 - 39870 )

فرموده است : من الفتن .

اين سخن تفسير واژه مخرجا مىباشد يعنى خداوند راهى براي خروج أو از فتنه‌ها قرار مىدهد ، ونورا من الظّلم يعنى : به وسيله أنوار علومى كه بر اثر تقوا