جهالت را به شرح زير نام مىبرد وسخن خود را كه قرآن شفا بخش اين دردهاست تكرار مىكند :
1 - كفر به خداوند يكى از بزرگترين بيماريهاى حاصل از جهل وناداني است ، واين عبارت است از كورى دل وناتوانى نيروى انديشه كه يكى از قواى نفس است از اين كه آفريننده وپديد آورنده خود را بشناسد وكوردلى وسست انديشى أو به آن جا برسد كه به انكار وجود خالق بپردازد ويا شريكي براي أو قائل شود ويا صفات آفريدگان را به أو نسبت دهد .
( 37291 - 37290 ) 2 - ديگر از بيماريهاى ناشى از جهالت نفاق ودورويى است واين با صفت زشت دروغگويى كه مقابل خوى پسنديده راستگويى است ، همراه است همچنين از لوازم وآثار نفاق غدر وخيانت است كه در برابر صفت وفا قرار دارد ، ما پيش از اين در باره أحوال نفس هنگامى كه دچار كفر ونفاق شود سخن گفتهايم .
( 37293 - 37292 ) 3 - ديگر از عوارض ناداني ، غوايت وسرگردانى است ، واين پديدهاى است برخاسته از كوتاهى در به دست آوردن صفت پسنديده حكمت .
( 37302 - 37294 ) 4 - ديگر گمراهى وضلالت است واين نتيجة انحراف از طريق اعتدال است .
اين كه امام ( ع ) فرموده است قرآن شفاى بيماريهاست اشاره است به گفتار پيامبر أكرم ( ص ) كه فرموده است : دلها مانند آهن زنگار مىگيرد ، گفته شد : اى رسول خدا ! اين زنگار با چه چيزى زدوده مىشود ؟ فرمود : با تلاوت قرآن ودر ياد مرگ بودن ، وما مىدانيم كه در بسيارى از جاهاى قرآن ذكر مرگ آمده است .
پس از اين دستور مىدهد كه به وسيله قرآن خواستهاى خود را از خداوند بخواهيد ، منظور اين است كه نفوس خود را به كمالاتى كه قرآن مشتمل بر آنهاست آراسته وآماده كنيد تا درخواستهاى شما از جانب خداوند بر آورده شود وبا دلبستگى به قرآن ودوستى آن به خداوند رو آوريد ، زيرا هر كس قرآن را دوست بدارد به آنچه در آن دستور داده شده خود را آراسته وكامل مىگرداند ، ودر
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 650
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٦٥٠