تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 450

مساهمون:

ص٤٥٠
ونظاير وامثالش را بر آن قياس كن ، زيرا مثل ، بر شبيه ومانند خود دلالت دارد وبيانگر آن است ، منظور از مثل همان است كه در جملات : إنّ البهائم . . . تا والفساد فيها آمده است . ( 31036 - 31033 )

فرموده است : إنّ البهائم همّها بطونها .

اين بيان اشاره به اين است كه انساني كه به دنبال شهوات نفساني خويش است ، از نظر متابعت از قواى شهوانى واهتمام أو به خوردن وآشاميدن ، وعدم توجّه به حقايق ، به منزله چهار پاست . ( 31043 - 31037 )

فرموده است : إنّ السّباع همّها العدوان على غيرها .

اشاره به اين است كه پيرو قوّه غضبيّه به سبب متابعت أو از اين قوّه ، وميل به انتقامجويى وغلبه بر ديگران در حكم درّندگان است . ( 31053 - 31044 )

فرموده است : وإنّ النساء همهنّ زينة الحياة الدّنيا والفساد فيها .

توضيح مطلب اين است كه : زنان پيرو دو نيرويند ، يكى نيروى شهويّه است ، كه انديشه آنها را به زيب وزيور دنيا مشغول مىكند ، ديگرى نيروى غضبيّه است كه فكر آنها را متوجّه ايجاد فساد وتباهى در زندگى مىسازد ، از اين رو كسى كه فرمانگزار اين دو نيرو است بايد در زمره زنان به شمار آيد . وچون امام ( ع ) پيروان شرّ وبدى را در كساني منحصر فرموده است كه از نيروهاى شهوت وغضب متابعت مىكنند به ذكر صفات سه گانه مؤمنان كه همگى سركوب كننده وشكننده اين دو نيرويند پرداخته است ، اين صفات يكى احساس زبونى واظهار فروتنى در برابر خداوند ، وديگرى بيم از خشم أو ، وسوّم ترس از كيفر اوست روشن است كه هر يك از اين صفات ، انسان را از زيادة روى در شهوت وغضب باز مىدارد ، ومانع آن مىشود كه انسان در به كارگيرى اينها از حدّ اعتدال بيرون رود ، فايده‌اى كه از بيان اين نكات مورد نظر است ، نفرت دادن مردم از أطاعت شهوت وغضب ، وهشدار دادن به اين است كه هر كس در استفادهء از اين دو غريزه از حدّ اعتدال خارج شود به ميزاني كه شايسته وسزاوار است به چهار پايان
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 450 | ابن ميثم البحراني / محمدى مقدم