نقل كردهاند كه در اين صورت معنايش اين است كه : در كارى كه خود آن را انجام داده است ديگرى را مورد تهمت وبدگويى قرار دهد ، ودر اين جا واژه غيره مفعول به ومنصوب خواهد بود وعامل آن فعل يعرّ مىباشد ، وفعل يعرّ از عرّ يعرّ عرّا مشتقّ است ومعناى عيب كردن ، ونسبت دادن به كار بد را دارد ، بديهي است چنين كسى بنا به اين روايت در جرگه فاسقان ودروغگويان است ، ومصداق آية
وَالَّذِينَ يُؤْذُونَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِناتِ بِغَيْرِ مَا اكْتَسَبُوا
« 7 » مىباشد . اين آفت اخلاقى ناشى از مشاركت دو قوّه شهوت وغضب است .
4 - براي اين كه مردم نياز أو را بر آورند ، بدعتى در دين خود پديد آورد ، وناروايى را مرتكب شود ، مانند اين كه به دروغ گواهى دهد تا بر مقصودش دست يابد ، يا در حكم وقضا رشوه بگيرد .
5 - اين كه با مردم دورويى كند ، ودر ميان آنان به دو زبان سخن گويد ، يعنى اگر مثلا به دو دوست برخورد كند آنچه به يكى از اين دو مىگويد غير از آن باشد كه به ديگرى مىگويد ، وهدفش در اين كار ايجاد تفرقه ميان دو دوست ، ويا تشويق دو دشمن به دشمنى با يكديگر باشد ، بطور خلاصه آنچه را به زبان مىگويد خلاف آن را در دل داشته باشد ، در اين صورت در جرگه منافقان وارد شده ، ودر قرآن ضمن آية
« إِنَّ الْمُنافِقِينَ فِي الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ
« 8 » » وعده سختترين عذاب به منافقان داده شده است . عقل نيز حكم مىكند : كسى كه بدى با صور مختلف آن در صفحه ضميرش نقش بسته ، وزشتيها جزء طبيعت أو گشته ، وبا توبه وبازگشت به سوى خدا آنها را نزدوده ودرون خود را پاكيزه نساخته است در زمره أهل دوزخ است .
( 31032 - 31026 )
فرموده است : اعقل ذلك ،
يعنى : مثلي را كه براي تو آورده مىشود ، تعقّل ،
هامش
( 7 ) سوره احزاب ( 33 ) آية ( 58 ) يعنى : وآنانى كه مردان وزنان با ايمان را بىآن كه گناهى كرده باشند بيازارند .
( 8 ) سوره نساء ( 4 ) آية ( 145 ) يعنى : همانا منافقان در پايينترين طبقه دوزخ قرار دارند .