( 30868 - 30860 ) سپس امام ( ع ) دستورهاى خود را به شنوندگان ، به شرح زير ادامه مىدهد :
1 - اين كه از مستى جهل به هوش آيند ، واز خواب غفلت بيدار شوند ، واژه سكرة ( مستى ) مستعار است ومناسبت آن اين است كه غفلت مانند مستى موجب پشت پا زدن به حكومت عقل است .
( 30872 - 30869 ) 2 - اين كه از شتاب خود بكاهند ، مراد از عجله سرعت حركت وشتافتن در طلب دنيا واهتمام نسبت به آن است ومقصود از اختصار ، كاستن اين حركت وكم كردن آن است .
( 30890 - 30873 ) 3 - اين كه در باره سخنان پيامبر گرامى ( ص ) كه در آنها مرگ ، وزمان حضور خلايق در پيشگاه خداوند متعال براي داورى ، فراوان ياد شده است سخت بينديشند . انعام فكر در اين باره ، عبارت از تدقيق نظر وسخت انديشيدن در پيرامون مرگ وأحوال پس از آن است ، همچنين پند گرفتن وعبرت آموختن از حادثهاى كه هيچ كس را در برابر آن چاره وگريزى نيست .
( 30903 - 30891 ) 4 - با كسى كه خلاف اين سخنان رفتار مىكند ، ونظر خود را متوجّه غير از اين ساخته ، ودنيا وزيب وزيور آن را پناه خود در برابر مرگ قرار داده است ، بايد مخالفت كند ، وأو را به آنچه بدان خشنود است واگذارد ، وبه اين كه أمور فانى را به جاى نعمتهاى باقي برگزيده ، وشقاوتها وعذابهايى را كه مستلزم اين كار است براي خود پسنديده است أو را رها سازد .
( 30909 - 30904 ) 5 - بايد فخر وبه خود نازيدن را فرو گذارد ، وتكبّر وخود بزرگ بيني را رها كند ، ما پيش از اين پيامدها وآفات تكبّر را بيان كردهايم ، فخر ومباهات نيز مستلزم كبر است ، زيرا هر كس كه به خود مىبالد وفخر ومباهات مىكند متكبّر نيز هست واين دو ملازم يكديگرند .
( 30923 - 30910 ) 6 - اين كه انسان بايد همواره گور خود را به ياد آورد ، زيرا ياد آن مايه كمال عبرت است .
فرموده است : فإنّ عليه ممرّك .
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 444
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٤٤٤