اعتقاد به حقّانيّت امامت وصدق ولايت آنها يكى از أركان دين واز استوانههاى مهمّ ايمان است ، بنا بر اين كسى داخل بهشت مىگردد كه دين أو بر اين پايه استوار باشد ، - وهر كس آنان را به عنوان امام بر حقّ بشناسد - لازم است امامان نيز أو را بدين روش بشناسند .
اگر گفته شود : ما بسيارى از پيروان ودوستان ائمّه ( ع ) را مىبينيم ، كه نه اين امامان را ديدهاند ونه مىشناسند .
پاسخ اين است كه شرط نيست امام به فرد فرد دوستان وپيروان خود شناخت شخصي وعيني داشته باشد ، ودوستداران وشيعيان آنان نيز چنين معرفتي در باره امامان خود داشته باشند ، بلكه آنچه شرط است معرفت به صورت كلّى است وآن عبارت از اين است كه بدانند هر كس معتقد به امامت حقّه آنان باشد ، وسيره وطريقهاى را كه از آنان نقل شده پيروى كند أو دوستدار آنان ، ونگهدارنده اين ركن مهمّ دين است ، در اين صورت ائمّه ( ع ) اينان را كه داراى چنين معرفتي هستند مىشناسند ، واين افراد نيز به سبب شناخت حقّ ولايت ائمّه ( ع ) واعتقاد به صحّت گفتار آنها داراى معرفت نسبت به امامان خود مىباشند ، هر چند مشاهده وشناخت شخصي شرط نشده باشد .
امّا اين سخن كه وارد دوزخ نمىشود مگر كسى كه آنان را انكار كند وآنان نيز أو را انكار كنند نيز حقّ است ، زيرا دخول در بهشت مستلزم اين است كه نسبت به ائمّه ( ع ) به گونهاى كه ذكر شد ومنحصر در آن است معرفت حاصل شود ، بنا بر اين يكايك افرادى كه وارد بهشت مىشوند عارف به حقوق ولايت ائمّه ( ع ) اند واين معرفت مستلزم آن است كه در ميان آنها كه داخل بهشت مىشوند يك نفر منكر آنان نباشد ، زيرا معرفت به حقّ ولايت امامان وانكار آنان در يك جا جمع نمىشود .
پس از اين بايد دانست اين موضوع كه : هر كس آنان را انكار كند ، وآنان نيز أو را انكار كنند ، در مقايسه با كساني كه وارد دوزخ مىشوند نمىتواند اعمّ
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 432
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٤٣٢