وبا بازگشت آن به سوى أو أنوار عدالت درخشيدن گرفته است ، وجمله لاح لائح اشاره به فتنهها وجنگهايى است كه وقوع آنها بر اثر انتقال خلافت به آن بزرگوار وعده داده شده ونشانههاى آنها اكنون نمودار گشته است . يكى از شارحان گفته است : معناى هر سه جمله مذكور يكى است ومراد انتقال خلافت به آن حضرت است .
( 30648 - 30638 )
فرموده است : واعتدل مائل .
از نظر امام ( ع ) مراد از مائل كه به معناى كژ است همان خلافت است ، كه از راه حقّ منحرف شده وكساني پيش از أو آن را عهدهدار شده بودند ، زيرا اعتقاد آن حضرت اين بود كه أو به خلافت سزاوارتر است ومقتضاى عدالت اين است كه أو خليفه وزمامدار باشد ، واكنون كه خلافت به أو منتقل شده ، وحقّ به سوى أو بازگشته ، اين انحراف به اعتدال گراييده است ، منظور از استبدل اللّه بقوم گروهى است كه بر أو وپيروان أو پيشى گرفته بودند ، وبيوم يوما كناية از تبديل دوران آنها به اين دوران است .
( 30654 - 30649 )
فرموده است : وانتظرنا الغير انتظار المجدب المطر .
اين عبارت اشاره به انتظار آن حضرت در باره انتقال خلافت به اوست ، ومراد از غير تغيير أحوال ودگرگونيهاى روزگار است .
اگر گفته شود : مگر نه آن حضرت دنيا را طلاق داده واز آن دورى مىگزيد ، واين سخن با سه طلاقه كردن دنيا چگونه سازگار است ؟
پاسخ اين است كه آن بزرگوار دنيا را از آن رو كه پست وزبون است طلاق داده وبه لذّات آن پشت پا زده است ، امّا دنيايى را كه با دفع منكرات ، واظهار عدل وداد ، وبر پا داشتن عمود دين وحراست از آن موجب عمران آخرت گردد ، طلاق نگفته ، واگر مطالبه خلافت كند براي همين منظور است . چنان كه پيش از اين در شرح گفتار آن حضرت در ذي قار به ابن عبّاس در هنگامى كه به نعلين خود وصله مىزد توضيح داده شد . امام ( ع ) طىّ عبارت مذكور انتظار خود را براي پديد آمدن