فرومايگان بر سر مال پست دنيا ازدحام كرده وبراي حرام آن به نزاع برخاستهاند ، پرچم بهشت ودوزخ براي آنان افراشته شده ليكن آنان از بهشت رخ برتافته ، وبا كردار ناشايست خود به آتش رو آوردهاند ، خداوند آنها را دعوت كرد امّا آنان پشت كرده واز آن رميدند وشيطان آنها را فرا خواند پذيرفتند وبه آن گرويدند . »
[ شرح ]
( 28779 - 28769 ) بايد دانست كه ضمير جمع در آثروا وأخّروا وما بعد اينها ضماير مهملى هستند كه بر جماعت اطلاق مىشوند هر چند ممكن است بعضي از جماعت مراد باشد ، وگفتار امام ( ع ) در اين جا بر كساني صدق دارد كه تا زمان أو باقي مانده وهر چند ظاهرا از أصحاب پيامبر ( ص ) به شمار مىآيند ليكن روشى ناپسند دارند ، مانند مغيرة بن شعبه وعمرو بن عاص ومروان بن حكم ومعاوية وديگر حكّام بنى اميّه يعنى همان كساني كه دنيا را اختيار كردند وبه آن در آويختند ، وثوابهاى آخرت را از ياد برده وبه دست فراموشى سپردند ، ولذّاتى را كه از شايبه آلودگيهاى دنيوي وتيرگيهاى نفساني پاك بوده ودر برابر ثوابهاى آخرت وعده داده شده ، رها كرده ، لذّات زودگذر خيالي مشوب به عوارض وامراض ودگرگونى وزوال را برگزيدند . واژه آجن كه به معناى آب گنديده است براي لذّات دنيا استعاره شده واين خوشيها را به آبى تشبيه فرموده كه مزه آن دگرگون گشته وآشاميدن آن روا وگوارا نيست ، وبا ذكر واژه شرب ترشيح داده شده است .
( 28874 - 28780 )
فرموده است : كأنّي أنظر إلى فاسقهم .
احتمال دارد فاسق معيّنى از آنان اراده شده باشد مانند : عبد الملك بن مروان كه در اين صورت ضمير فاسقهم به بنى اميّه وپيروان آنها برگشت دارد ، ونيز محتمل است كه منظور ، مطلق فاسق باشد ، يعنى كسى كه پس از آن حضرت از بنى اميّه به فسق وفجور پردازد ، وصفاتى را كه ذكر فرموده دارا باشد : از قبيل اين كه به ارتكاب منكرات پردازد وبه اين اعمال خوگيرد ، وتا پايان عمر آن را مطابق طبع خود يابد . جمله حتّى شابت عليه مفارقه يعنى : تا اين كه موى سرش