فضيلت أو داورى ونزاع مىكنند ، وآنان را بيم مىدهد كه خداوند اسرارشان را مىداند وبه آنچه در دل دارند آگاه است ، وغرض از تكاليفى كه بر عهده مردم گذارده جز اين نيست كه آنها را بيازمايد تا عمل كدام يك نيكوتر باشد . معناى آزمايش خالق را از خلق پيش از اين مكرّر شرح دادهايم . مراد از كشفة نيز امتحان وآزمايش است ، سپس در دنباله اين سخنان كساني را كه مىپندارند از أو برترند مورد پرسش قرار مىدهد ، بايد دانست كه اينها دستهاى از أصحاب بودند كه هر كدام در يكى از علوم ، ادّعاى برترى مىكردند ، يكى مدّعى بود كه به واجبات احكام دين آگاهتر است ، ديگرى ادّعا داشت كه قرائت قرآن را بهتر مىداند ، يكى هم خود را داناتر به احكام حلال وحرام قلمداد مىكرد ، واين را از پيامبر خدا ( ص ) روايت كردهاند كه : زيد بن ثابت از ميان شما به واجبات احكام داناتر ، وأبىّ به قرائت قرآن آگاهتر است ، اين را نيز از آن حضرت نقل كردهاند كه فرموده است : على از همه شما به داورى بيناتر است ، پرسش امام ( ع ) از اينها بر سبيل انكار است از اين رو ادّعاى آنها را نادرست شمرده است ، بارى ، اگر آنچه را روايت كردهاند وذكر كرديم درست باشد با توجّه به اين كه داورى نيازمند همه آن فضيلتهايى است كه آنها براي ديگران ادّعا كردهاند ثابت مىشود كه علي ( ع ) بر آنها برترى دارد ، زيرا طبق همين روايات آن حضرت داراى همه فضايلى است كه هر كدام از ديگران يكى از اين فضيلتها را داراست ، واگر اين روايات آنها نادرست باشد با توجّه به أنوار فضايل بىشمار آن حضرت كه آفاق را پر كرده وبر صفحه دلها نقش بسته است ، افضليّت آن بزرگوار از هر جهت ثابت است ، وبه همين علّت هم سخنان آن دسته از صحابه كه چنين ادّعاهايى را داشتهاند تكذيب شده است .
سپس امام ( ع ) به انگيزهاى كه آنها را وأدار به اظهار چنين ادّعاهايى كرده است اشاره مىكند وفرموده است : أن رفعنا اللّه يعنى : خداوند مرتبه ما را در دنيا وآخرت بالا برد وبر عموم مردم برترى داد ، أن وما بعد آن بنا بر اين كه مفعول له است
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 347
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٣٤٧