نبايد طلب آنچه را براي شما تضمين شده ، از آنچه بر شما واجب گشته سزاوارتر بشماريد ، با اين كه سوگند به خدا ، شكّ وريب به شما رو آورده ، ويقين شما متزلزل گشته بطورى كه گويا طلب آنچه برايتان ضمانت شده بر شما واجب گرديده ، وآنچه بر شما فرض شده از عهدهتان برداشته شده است .
اينك در عمل شتاب كنيد ، واز فرا رسيدن ناگهانى مرگ بترسيد ، زيرا به بازگشت عمر اميدى نيست آن چنان كه به بازگشت رزق اميد هست ، آنچه از روزى امروز از دست رفته اميد است فردا زيادتر از آن به دست آيد ، ليكن آنچه ديروز از عمر گذشته اميدى نيست كه در امروز بازگشت كند ، اميد به آينده ، ونوميدى با گذشته است .
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ وَلا تَمُوتُنَّ »
« 1 » .
[ شرح ]
در اين خطبه لطايف ونكاتى است :
( 23340 - 23333 )
امام ( ع ) به دو اعتبار خطبه را با حمد وسپاس خداوند آغاز فرموده است :
اوّل - اين كه حمد وسپاس سپاسگزاران را با افاضه نعمت از جانب پروردگار به آنها ، پيوند داده ، چنان كه حقّ تعالى فرموده است :
« وَإِذْ تَأَذَّنَ »
« 2 » ، براي اين كه بندگان خدا با سپاس وشكر نعمتهاى پروردگار ، شايستگى مىيابند كه خداوند بخششهاى خود را به آنها افزايش دهد .
دوّم - نعمتهايى را كه خداوند به بندگان مىبخشد ، به اعتراف بندگان كه آن نيز از جانب حق تعالى به اعماق دلهاى آنان افاضه مىشود ارتباط داده است .
وچون پيش از اين دانستهايم كه حقيقت شكر همان اعتراف به نعمت است ، در اين صورت معناى ارتباط نعمت با شكر براي ما آشكار مىشود ، امّا شكر
و
هامش
( 1 ) سوره آل عمران ( 3 ) آية ( 102 ) يعنى : اى كساني كه ايمان آوردهايد از نافرمانى خداوند آن چنان كه شايسته خدا ترسى است بپرهيزيد واز دنيا نرويد مگر اين كه مسلمان باشيد .
( 2 ) سوره إبراهيم ( 14 ) آية ( 7 ) يعنى : اگر شكر نعمت به جاى آريد بر نعمت خود به شما مىافزاييم .