از آن بهرهمند نخواهد شد گرد مىآورد . وبنايى را كه در آن سكنا نخواهد يافت بر پا مىكند ، سپس به پيشگاه الهى مىرود در حالي كه نه مالي با خود برداشته ونه بنايى همراه خويش برده است .
از جمله دگرگونيهاى دنيا اين كه مىبينى كسى كه پيش از اين مورد ترحّم بوده اكنون در معرض رشك وغبطه است ، وكسى كه مورد رشك وغبطه بوده اكنون مستحقّ ترحّم است ، واين نيست مگر به سبب نعمتي كه از دست رفته ويا بلايى كه نازل گشته است .
از جمله عبرتهاى روزگار اين است كه آدمي هنگامى كه نزديك است به آرزويش دست يابد ناگهان مرگش فرا مىرسد واميدش را قطع مىكند ، نه آرزويى حاصل مىشود ، ونه آرزومند از چنگ مرگ رهايى مىيابد ، سبحان اللّه ! ! چه قدر شادى دنيا فريبنده ، وسير آب بودنش تشنگى زا ، وسايهاش گرما خيز است ، نه آينده را مىتوان جلوگير شد ، ونه گذشته را مىتوان بازگردانيد ، سبحان اللّه ! چه قدر زندهها به مردهها نزديكند ، براي اين كه بزودى به آنها ملحق مىشوند ، وچه مردهها از زندهها دورند ، براي اين كه مردهها از اينها به كلّى بريدهاند .
بىگمان هيچ چيزى بدتر از بدى نيست مگر كيفر آن ، وهيچ چيزى خوبتر از خوبى نيست جز پاداش آن ، شنيدن همه چيز دنيا بزرگتر از ديدن آن است ، وديدن همه چيز آخرت بزرگتر از شنيدن آن است ، پس بايد شنيدن ( أحوال آخرت ) شما را از ديدن كفايت كند ، وخبر آنچه از ديدهها پنهان است شما را بس باشد ، بدانيد اگر بهره شما از دنيا كم واز آخرت بسيار باشد ، بهتر است از اين كه از دنيا بيشتر واز آخرت كمتر بهرهمند باشيد ، زيرا بسا مايه اندك كه سودآور است ، وچه بسيارى كه زيانبار است ، كارهايى كه مأمور هستيد انجام دهيد بيشتر از كارهايى است كه مىبايد ترك كنيد ، وآنچه براي شما حلال شده زيادتر است از آنچه بر شما حرام گرديده است ، پس كم را به خاطر بسيار ، ومحدودتر را به خاطر گستردهتر رها كنيد ، بىشكّ خداوند روزى شما را ضمانت كرده وبه كار آخرت مأمور شدهايد ،
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 171
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص١٧١