مذكور در مذهب و لعن آن شقى .
يكى از شاگردان ميرداماد ، سيد محمد ميرلوحى سبزوارى است . « 1 » كه از عالمان دورهء ميانه قرن يازدهم هجرى است . تولد وى در حدود سال هزار هجرى بوده و به احتمال پس از سال 1083 يا 1085 درگذشته است . كتابى از وى با نام كفاية المهتدى بر جاى مانده كه گزيدهء آن به چاپ رسيده است . « 2 »
ميرلوحى كه روى قضيهء ابو مسلم و انكار تشيع وى ، اصرار زيادى داشت ، در شهر اصفهان با مخالفتها و انتقادهايى روبرو شد و خبر جدال ميان او و مخالفانش در بسيارى از نقاط انتشار يافت . وى ضمن رسالهاى كه دربارهء ابو مسلم نوشت ، « 3 » او را مخالف اهل بيت عليهم السلام معرفى كرد . اين ديدگاه وى از استادش ميرداماد بوده و به يقين او بر همان اساس ، اين نظر را مطرح مىكرده است .
كار اختلاف ميان او و مخالفانش بالا گرفت و بسيارى از علماى اصفهان ، رسالههايى به دفاع از نظريهء او دربارهء ابو مسلم نوشتند . فهرست اين رسالهها را ، يكى از معاصران ميرلوحى با نام عبد المطلب بن يحيى طالقانى در رسالهء خلاصة الفوائد آورده است . ما متن خلاصة الفوائد را به عنوان ضميمهء همين كتاب منتشر كردهايم . خلاصة الفوائد ، با تكيه بر كتاب المطاعن المجرمية از محقق كركى ، انيس المؤمنين از محمد بن اسحاق ابهرى و نيز آثار ديگرى كه در اين باره بوده ، از جمله صحيفة الرشاد نوشته شده است .
به جز خلاصة الفوائد ، دو رساله از رسالههاى هفدهگانه يادشده با نام اظهار الحق و معيار الصدق مير سيد احمد علوى عاملى ، شاگرد و داماد ميرداماد و نيز صحيفة الرشاد از محمد زمان رضوى ، موجود است كه اين دو رساله نيز در ضميمهء اين كتاب به چاپ رسيده است . صحيفة الرشاد ، آگاهىهايى هم دربارهء خود ميرلوحى دارد كه جالب توجه است .
در اين سه رساله ، كه در مجموعهء 4041 كتابخانهء آية الله مرعشى باقى مانده ، اطلاعات قابل توجهى دربارهء قصهخوانى و به ويژه ابو مسلم نامه خوانى آمده و به تحريفاتى كه قصهخوانان در اين باره دارند ، اشاره شده است . « 4 » طالقانى دربارهء رسالههايى كه به دفاع از
هامش
( 1 ) . ميرلوحى در كفاية المهتدى ، مكرر به شاگردى خود نزد ميرداماد و شيخ بهايى اشاره كرده است . نك :
دانشپژوه ، محمد تقى ، فهرست نسخههاى خطى كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، ج 5 ، ص 1503 ، 1505 . دربارهء تأليفات وى ، نك : همان ، صص 1505 - 1506
( 2 ) . ميرلوحى ، سيد محمد ، گزيدهء كفاية المهتدى ، تصحيح گروه احياى تراث فرهنگى ، تهران ، سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد اسلامى ، 1373
( 3 ) . آقا بزرگ ، ذريعه ، ج 4 ، صص 150 - 151
( 4 ) . متن اين سه رساله را بنگريد در : جعفريان ، رسول ، قصهخوانان در تاريخ اسلام و ايران ، قم ، دليل ، 1378 صص