از شاگردان كركى منعكس شده است . محمد بن اسحاق حموى ابهرى در كتابى كه در شرح حال امامان - عليهم السلام - نگاشته و نامش را انيس المؤمنين « 1 » گذاشته ، آگاهىهاى بسيار جالبى را در اين باره آورده است . در ميان اين آگاهىها ، افزون بر مطرح كردن اختلاف نظرها دربارهء ابو مسلم ، فتواى استادش محقق كركى « 2 » را هم در تحريم قصهخوانى « 3 » آورده است . براى اين كه به خوبى در جريان اين مسائل باشيم ، آگاهىهاى ارائهشده توسط او را به ترتيب مىآوريم :
بحث ابهرى در اين باره ، از شناخت مذهب ابو مسلم آغاز مىشود كه بر اساس روايتى كه در اعلام الورى آمده ، برخى تصور كردهاند كه « ابو مسلم پيش از آن كه سفاح بر تخت نشيند ، با اهل بيت - عليهم السلام - دوست بوده ، بعد از آن با ايشان دشمن شده » . ابهرى ادامه مىدهد : بدانكه اين ظنى است كاذب و آراى صائبه را نامناسب ؛ زيرا كه از كتب سير و تواريخ معتبرهء علماى اماميه - قدس الله اسرارهم - چنين مستفاد مىشود كه ابو مسلم مروزى من اول العمر الى آخره ، مخالف اهل البيت عليهم السلام بوده . و نواب مستطاب معلى القاب ، خاتمة المجتهدين و وارث علوم الانبياء و المرسلين ، شيخنا و مولانا و مقتدانا الشيخ علىّ بن عبد العالى - ادام الله معاليه و قرن بالميامن ايامه و لياليه - در كتابى موسوم به مطاعن المجرمية آورده كه ابو مسلم قبل از اظهار دعوت بنى عباس ، از روى حيلتگرى ، با اولاد و اعقاب حضرت امير المؤمنين ملاقات مىنمود و با ايشان دم از دوستى مىزد تا دوستان ايشان را فريب داده ، معاون خويش گردانيد . »
پس از آن خودش را « از كمترين تلامذهء آن جناب » دانسته و مطالبى در تكميل آن آورده است . « 4 » ابهرى در ادامه مىنويسد : پس بدانكه ابو مسلم مروزى من اول العمر الى آخره مخالف اهل البيت بوده ، زيرا كه به صحت پيوسته كه در بدايت حال مروانى بوده و چون از بنى مروان تبرّا نمود ، كيسانى شده و به امامت آل عباس قائل شده ؛ آنگاه گفت بعد از پيغمبر ، عباس امام بوده . بعد از آن خود دعواى امامت نمود و به اين اكتفا ننموده دعواى حلول كرد و بر آن دعواى باطل ثابت بود تا كشته شد . « 5 »
هامش
( 1 ) . تصحيح مير هاشم محدث ، تهران ، بنياد بعثت ، 1363
( 2 ) . نسخهاى از انيس المؤمنين در كتابخانهء مسجد جامع گوهر شاد موجود است كه ، محقق كركى تقريظى بر آن به سال 939 ، يعنى يك سال پيش از درگذشتش نگاشته است . بنگريد : فاضل ، محمود ، فهرست نسخههاى خطى كتابخانهء جامع گوهرشاد ، ج 4 ، ص 1927
( 3 ) . دربارهء ماجراى ابو مسلم نامه خوانى و تحريم آن نك : صفا ، ذبيح الله ، ماجراى تحريم ابو مسلم نامه ، مجلهء ايراننامه ، سال پنجم .
( 4 ) . ابهرى ، انيس المؤمنين ، صص 136 - 137
( 5 ) . همان ، ص 139