دارد ، اما جزايرى اين را نپذيرفته است . « 1 » وى تحت عنوان مسألة حول تحريم التتن دوازده دليل دربارهء حرمت تتن آورده است . « 2 »
وضعيت شيعه در بلاد سنى
جزايرى در كتاب المقامات كه تأليف آن را ناتمام گذاشت ؛ « 3 » اشاراتى به وضعيت شيعه در مناطق سنىنشين دارد . او در جايى ، به شيعيانى كه قصد سفر زيارتى به بلاد عراق و جز آن را دارند ، توصيه مىكند كه تقيّه را مراعات كنند . « 4 »
جزايرى مىنويسد كه در سال 1095 هجرى ، به حج رفته و از آنجا به زيارت مدينه شتافته است . او ديده است كه شيعيان بدون تقيّه به زيارت ائمه بقيع عليهم السلام مىروند .
جزايرى مىنويسد : يكى از ساكنان شيعهء مدينه به او گفت كه سال پيش علماى مدينه به تفتيش كتبى كه در خزانهء بقيع بوده رفته و نسخهاى از « المزار » شيخ مفيد را در آنجا يافتند كه در آن بر خلفا لعنت شده بود ؛ كتاب را نزد قاضى آورده و از او اجازه خواستند تا به آنان رخصت دهد قبّهء ائمه را تخريب كنند ؛ او گفت : اين قبّه را هارون الرشيد براى پدرش عباس ساخته و من نمىتوانم به خراب كردن اين قبّهء قديمى فتوا بدهم . علما تصميم گرفتند تا به استانبول رفته ، حكمى از سلطان عثمانى براى هدم اين قبّه دريافت كنند ؛ زمانى كه به استانبول رسيدند ، سلطان محمد خبر ورود آنان را شنيده و دستور داد تا آنان را در بناهاى با شكوهى به بهترين وجه پذيرايى كردند . در روز جمعه ، سلطان از آنان خواست تا اعلم آنها براى امامت نماز جمعه آماده شود . اين عالم كه بر مذهب شافعى بود ، در هنگام قرائت ، « بسمله » را نخواند . نماز كه خاتمه يافت ؛ سلطان از امام پرسيد : با اين كه خواندن « بسمله » در مذهب شافعى واجب است ، چرا آن را ترك كردى ؟ او گفت : چون سلطان ما حنفى بود ، رعايت مذهب او را كرديم . سلطان گفت : نماز عبادت خداوند است ، ترك آن ، نماز را باطل مىكند ؛ وقتى نماز امام باطل باشد ، نماز مأموم نيز باطل است ؛ پس نماز ما نيز باطل است .
پس از آن دستور كشتن آنها را داد كه با شفاعت وزير ، تنها به بيرون كردن آنها به صورت زشتى اكتفا شد ؛ آنان در راه بازگشت برخى در كشتى و برخى در راه درگذشتند . « 5 »
در مورد ديگرى از تشيع بحرانىها سخن گفته و خاطرهاى از مسافرت برخى از آنان در
هامش
( 1 ) . جزائرى ، الانوار ، ج 4 ، صص 54 - 58
( 2 ) . جزائرى ، زهر الربيع ، صص 480 - 482 . پس از آن نيز دربارهء قهوه مطالبى آورده است .
( 3 ) . در اين باره نك : آقا بزرگ ، ذريعه ج 22 ص 14 ش 5787
( 4 ) . جزائرى ، المقامات ( نسخه 4210 مرعشى ) برگ 105 . ايضا در « مسكن الشجون » برگ 126 از لزوم تقيه در بلاد سنى سخن گفته است .
( 5 ) . جزائرى ، المقامات ( نسخه 3396 مرعشى ) صص 359 - ر تا 360 - پ .