بدون هر گونه شرط و قيدى ، ثابت كند . ابتدا روايات حرمت را آورده و سپس به بررسى رواياتى كه بوى جواز آن به مشام مىرسد ، پرداخته است . وى اين رساله را در ربيع الآخر سال 1087 نگاشته است .
شيخ على نه تنها به محقق سبزوارى حمله كرده ، با فيض كاشانى نيز درگير شده است .
صاحب روضات مىنويسد كه وى مانند همان برخوردى كه با سبزوارى داشته ، بلكه به مراتب بدتر و تندتر ، بر ضد فيض داشته و متقابلا فيض با او داشته است ؛ به طورى كه نقل شده است كه فيض او را به خاطر اين كه نسل چهارم از شهيد ثانى بوده ، به طعنه ، هضم رابع لقب مىداده است . « 1 »
شيخ على در رسالهء السهام المارقه نيز دو فصل را به بحث غنا اختصاص داده و در آنجا ضمن انكار غناى در قرائت قرآن ، آن را با كار اهل فسوق و كبائر مقايسه مىكند . وى مىنويسد كه نظريهء تحليل قسمى از غنا ، از ملاحده و صوفيهاى مانند غزالى به اين سوى سرايت كرده است . « 2 »
رسالهء شيخ حر عاملى
شيخ محمد بن حسن معروف به حرّ عاملى ( 1033 - 1104 ) پس از گذراندن دورههاى تحصيلى خود در جبل عامل ، به سال 1073 عازم ايران شده در مشهد اقامت گزيد و همانجا درگذشت . وى صاحب آثار ارجمندى است كه مشهورترين آنها كتاب وسائل الشيعة الى تحصيل مسائل الشريعة و امل الامل در شرح حال علماى جبل عامل و ديگر دانشمندان شيعه است . « 3 » وى با دربار صفوى نيز رفت و شد داشت ، « 4 » و گفته شده است كه در مشهد منصب شيخ الاسلامى هم داشته است ! « 5 »
شيخ حر در سال 1073 هجرى رسالهاى دربارهء غنا نگاشت و پس از آن ، در كتابى كه با عنوان الاثنا عشرية در رد بر صوفيه تأليف كرد ، بابى را به اين مسئله اختصاص داد . همينطور در كتاب الفوائد الطوسية نيز فصلى را به مسألهء غنا پرداخت كه خلاصهاى از همين
هامش
( 1 ) . خوانسارى ، همان ، ج 4 ، ص 391
( 2 ) . مختارى ، همان ، دفتر 3 ، ص 1665
( 3 ) . دربارهء او بنگريد : مقدمهء وسائل الشيعة ، چاپ مؤسسهء آل البيت عليهم السلام ؛ زراقط ، عبد المجيد ، الحر العاملى مؤرخ ثقافة و شاعرا ، صص 138 - 180
( 4 ) . وى در رسالهاى كه دربارهء استعمال توتون نگاشته ، از مذاكرهء شاه سليمان با خود دربارهء حكم توتون ياد كرده است . اين رساله ، ضمن مقالهء « آراء فقها دربارهء توتون و تنباكو در دورهء صفوى » به چاپ رسيده است .
( 5 ) . فاضل ، محمود ، فهرست نسخههاى خطى كتابخانه جامع گوهر شاد مشهد ، ج 4 ، ص 1885