داوود ضرير چنين روايت مىكند : امام هادى ( ع ) فرمود : « اى داوود ! اگر بگويم تارك تقيه چون تارك نماز است ، سخنى دروغ نگفتهام 8 . »
محمّد بن شرف ، چنين نقل مىكند : به همراه امام هادى ( ع ) در مدينه قدم مىزديم . امام فرمود : « آيا تو ابن شرف نيستى ؟ » عرض كردم : آرى . خواستم از حضرتش پرسشى كنم كه امام بر من پيشى گرفت و فرمود : « هماكنون در حال گذر از شاهراهيم و اين محلّ براى طرح سؤال مناسب نيست 9 . »
ما مىتوانيم از لابلاى اين روايات به رهنمودهايى كه امام در اختيار جنبش مكتبى مىگذاشت ، پى ببريم ، رهنمودهاى فراگيرى كه بر همهء رهبران پويا و نمونه لازم است ، كه در اختيار مردم خود بگذارند .
امام هادى ( ع ) و انديشهء اسلامى
دومين كارى كه امام ( ع ) در زندگى خود بدان اقدام كرد ، كارى اساسى يعنى رهبرى انديشهء اسلامى بود .
در روزگار امام هادى ( ع ) كشمكشهاى شديدى به چشم مىخورد و اختلاف دربارهء خلق قرآن از مشهورترين اين كشمكشهاست . ما نخواهيم توانست اهميّت اين مسأله را به خوبى دريابيم مگر آنكه آن را با يكى از مشكلات معاصر خود چون بحران لبنان مقايسه كنيم . اگر فردى پس از هزار يا دو هزار سال دربارهء بحران لبنان پرسشى مطرح مىكند پاسخ وى از اين جمله تجاوز نخواهد كرد كه : بحران لبنان ناشى از اختلاف بين خودشان بود و همين امر موجب شد تا به كشت و كشتار بپردازند .
ولى امروزه كه مسلمانان خود با اين بحران دست به گريبانند عظمت مسأله و اهميّت آن و پيوند ميان عناصر و عوامل آن را به خوبى درك مىكنند .
مسأله خلق قرآن كه امروزه چون داستانى گذرا از آن ياد مىكنيم ، در زمان خود قضيهاى اساسى به شمار مىآمده است ؛ همچنان كه امروز در جهان اسلام جريانهاى شرقى و غربى و اسلامى مختلفى ديده مىشود ، در زمانهاى گذشته نيز دو جنبش فكرى ، امّت اسلامى را در برگرفته بود :
1 - جنبش معتزله
2 - جنبش اشاعره
جنبش اشاعره و معتزله تنها در مجامع علمى مطرح نبود بلكه به كلّ جامعه نيز راه يافته بود و