عصر و نماز صبح را بيان مىكند نه مغرب و عشاء را . ولى تفسير اول معروف است .
طبرسى گويد : آيه دلالت دارد كه وقت نماز ظهر تا آخر روز وسعت دارد ، چون خداوند از زوال ظهر تا نيمه شب را وقت چهار نماز قرار داده است ، جز اينكه ظهر و عصر از زوال تا غروب ، وقت مشترك دارند ، مغرب و عشاء هم از غروب تا غسق ، وقت مشترك دارند ، وقت نماز صبح را هم جداگانه با « و قرآن الفجر » بيان كرده است . پس در آيه ، وجوب نمازهاى پنجگانه و وقت آنها بيان شده است . « 1 »
آنچه ذكر شد ، در حديث امام باقر عليه السلام آمده است . مىفرمايد : خداوند كه به پيامبرش فرموده است :
« أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلى غَسَقِ اللَّيْلِ »
نام چهار نماز را برده و آنها و وقت آنها را بيان كرده است ، غسق الليل نيمه شب است . سپس خداوند فرموده است :
« وَقُرْآنَ الْفَجْرِ . . . » اين هم نماز پنجم . « 2 »
امام صادق عليه السلام فرموده است : از اينها دو نماز است كه آغاز وقتشان از زوال خورشيد است ، جز اينكه اين قبل از اين است ، دو تا هم نمازى است كه اول وقتشان از غروب خورشيد تا نيمهء شب است ، جز اينكه اين قبل از اين است . « 3 »
قرطبى گفته است : گروهى معتقدند وقت نماز ظهر از زوال تا غروب امتداد دارد ، چون خداوند وجوب آن را معلّق بر دلوك كرده و همهء اين وقت ، دلوك خورشيد است .
اين را اوزاعى و ابوحنيفه به تفصيل گفتهاند . مالك و شافعى هم آن را در حال ضرورت قبول دارند . « 4 »
هامش
( 1 ) . مجمع البيان : ج 3 ، ص 434
( 2 ) . نور الثقلين : ج 3 ، ص 200 ، حديث 370
( 3 ) . همان ، ص 202 ، حديث 377
( 4 ) . الجامع لأحكام القرآن : ج 1 ، ص 304