آنان كه تا حدّى با شيعه موافقاند
كسانى هستند كه تا حدى با شيعه هم عقيدهاند . نووى آنها را برشمرده است ، همچون عطاء و طاووس كه گفتهاند : وقتى سايهء چيزى به اندازهء خودش شد وقت عصر داخل شده و پس از آن وقتِ مشتركِ ظهر و عصر است تا غروب خورشيد . اين قول ، وقت خاص را آن مىداند كه سايه به اندازهء شاخص شود و پس از آن را تا غروب وقت مشترك مىداند و اين نزديك به نظريهء شيعه است .
مالك گويد : وقتى سايهء شاخص به اندازهء آن شد ، پايان وقت ظهر و آغاز وقت مشترك ظهر و عصر است و اگر سايه به نحو آشكارى از اندازهء شاخص بيشتر شود وقت نماز ظهر خارج شده است . « 1 » اين قول هم بخشى از وقت يعنى پس از برابر شدن سايه با شاخص را تا افزايش آشكار سايه نسبت به شاخص ، وقت مشترك ظهر و عصر مىداند .
سپس از او نقل كرده كه وقت ظهر تا غروب آفتاب امتداد دارد . « 2 » و اقوال ديگرى كه به نوعى با فقه شيعه موافقتهايى دارد .
اهل سنّتى كه كاملًا با شيعه موافقاند
جمع بين دو نماز از روى اختيار ، هرچند از ضروريات فقه شيعه است ، ليكن غير از شيعه هم كسانى از فقهاى اهل سنت با آن موافقاند .
ابن رشد گويد : در مورد جمع بين دو نماز در حضر بدون عذر ، مالك و بيشتر فقها جايز نمىدانند ، ولى جمعى از اهل ظاهر ، واشهب از اصحاب مالك آن را اجازه دادهاند .
سبب اختلافشان ، اختلاف در مفهوم حديث ابن عباس است . بعضى آن را تأويل كردهاند
هامش
( 1 ) . المجموع : ج 3 ، ص 24
( 2 ) . همان : ص 27