تنها شيعيان نبودند كه به سبب اظهار عقايدشان مطرود و محصور بودند ، بلكه در موضوعِ « خلق قرآن » در دوران مأمون ، بيشتر محدثان اهل سنت نيز راه تقيه را پيمودند و پس از آنكه از سوى خليفه ، فرمان عام در مورد خلق قرآن و حادث بودن آن صادر شد ، جز يك نفر كسى با فرمان خليفه مخالفت نكرد و داستان او معروف است ، عموم محدثان از روى تقيه اظهار موافقت كردند . « 1 »
ب - ازدواج موقت
فقه شيعه به پيروى از قرآن و سنت ، دو گونه ازدواج را صحيح مىداند : ازدواج دائم ( كه بىنياز از توضيح است ) و ازدواج موقت يا متعه ، به اين صورت كه مرد و زن پيوند زناشويى را براى مدّت معيّنى منعقد مىسازند ، به شرط آنكه مانع شرعى از جهت نسب يا رضاع براى ازدواج وجود نداشته باشد ، پس از آنكه مبلغى را به عنوان مهريه تعيين مىكنند و پس از گذشتن آن مدّت تعيين شده ، بدون اجراى طلاق ، از هم جدا مىشوند .
اگر از اين ازدواج موقّت فرزندى به دنيا بيايد ، فرزند شرعى آن دو است و از آنان ارث مىبرد . زن هم پس از سپرى شدن مدت ، بايد عدّهء شرعى نگه دارد و اگر باردار است ، بايد تا تولد فرزند عدّه نگه دارد و تا همسر موقّت آن مرد است يا در حال عدّه به سر مىبرد ، حق ازدواج با ديگرى ندارد .
ازدواج موقّت ، در ماهيت و بيشتر احكام مثل ازدواج دائم است ، تنها دو تفاوت دارد : يكى مدتدار بودن ازدواج موقت ، ديگرى واجب نبودن نفقه در اين ازدواج . از اين دو تفاوت آشكار كه بگذريم ، تفاوتهاى جزئى ديگرى هم وجود دارد كه چندان مهم نيست .
از آن جا كه اسلام ، دينى جامع و آخرين دين آسمانى است ، اين طرح را براى حلّ مشكل جنسى تجويز كرده است . جوانى كه مشغول درس يا كار در خارج از كشور است و نمىتواند ازدواج دائم كند ، چه كند ؟ و وظيفهاش چيست ؟ جوان سه گزينه در مقابل
هامش
( 1 ) . تاريخ طبرى : ج 7 ، ص 195 - 206