صورت ، بدعتى حرام و زشت خواهد بود .
توضيح اين كه : بدعتى كه قرآن و سنت از آن سخن مىگويد ، دخالت در امر دين و افزايش يا كاهش در آن و تصرف در تشريع اسلامى است . بدعت به اين معنى حرام و ناپسند است و قابل تقسيم به خوب و بد نيست ، اين روشن است و نيازى به استدلال ندارد .
آرى ، بدعت به معناى لغوى كه شامل دين و غيردين مىشود خوب و بد دارد . هر چيز نوپديدى كه براى زندگى جوامع سودمند باشد ، مثل عادتها و رسمها كه انجام مىشود ، بدون نسبت دادن آن به دين ، و ذاتاً هم حرام نباشد ، بدعت خوبى است ، يعنى كار تازه و سودمند براى جامعه است . مثل مراسم جشن ملى براى روز استقلال ، يا تجمع براى ابراز تنفر از دشمنان ، يا برگزارى جشن براى روز تولد يك قهرمان . پس هر چه كه خودش حلال باشد ، مانعى نيست كه مردم بر محور آن هماهنگ شوند و آن را رسم و عادتى كنند كه در مناسبتها عمل شود ، اين بدعت لغوى است . ولى آن چه حرام باشد ، اگر رسم و عادت رايج شود ، مثل حضور زنانِ بىحجاب و آرايش كرده در مجالس مردانه كه براى استقبال يا مهمانى برگزار مىشود ، اين خودش ذاتاً حرام است نه به عنوان بدعت شرعى و دخالت در امور دين و تشريع بر خلاف شرع ، بلكه گناهى است كه رواج يافته ، ولى نه به اسم دين و شريعت . نهايت آنكه مقتضاى تمدن روز است ، در عين حال كه مخالف شرع است . اگر هم آن را بدعتى زشت و ناپسند بدانند ، به حسب معناى لغوى بدعت است .
پس وقتى معيار بدعت حرام كه از گناهان كبيره است روشن شد ، بايد دانست كه يك سرى امور اعتقادى يا احكام عملى است كه به بدعت بودن متهم مىشود ، با آنكه در قرآن و حديث ، چه به صورت خاصّ يا عام ، اصل و ريشه دارد ، براى روشن شدن مسأله ، به اختصار به اين امور مىپردازيم و ريشههاى شرعى آن را هم ياد مىكنيم .
دليل المرشدين إلى الحق اليقين (سيماى عقايد شيعه) ( فارسى) — صفحة 279
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٢٧٩