تن آدمى به سبب آنكه جايگاه روح است داراى كرامت و عزّت است ، همچنين اصوات و حروف كلام الهى بواسطهء حكمتى كه در آن است شريف و عزيز است .
و منزلت اين كلام عالى و درجهء آن رفيع و برهان آن قوى و حكم آن در حق و باطل نافذ است ، و قاضى عادلى است كه امر و نهى مىكند و باطل را تاب آن نيست كه در پيشگاه كلام حكمت آميز آن بايستد ، چنان كه سايه را توان آن نيست كه در پيش پرتو آفتاب بپايد ، و مردم را يارائى آن نيست كه به عمق آن برسند ، چنان كه نمىتواند با چشم خود به نور خورشيد خيره شوند ، و ليكن مىتوانند به اندازهء ديد خود به آن نائل گردند و به حسب نيازهاى خود بدان راه يابند . پس اين كلام همچون پادشاهى است در پس پرده كه رويش غايب و امرش حاضر است ، و كليد گنجينه هاى نفيس ، و آب حياتى است كه هر كه از آن بنوشد نميرد ، و داروى دردهاست كه هر كه از آن بخورد بيمار نشود .
2 - بزرگداشت صاحب كلام : كسى كه قرآن مىخواند در ابتداى تلاوت بايد عظمت متكلَّم را به ياد آورد ، و بداند كه آن از گفتار بشر نيست ، بلكه كلام آفريدگار خورشيد و ماه است ، و در خواندن كلام او نهايت خطر هست ، زيرا همان گونه كه سزاوار نيست كه دست بىطهارت بر جلد و ورق و حروف آن مالند همچنين زبانهاى ناپاك را كه كلمات زشت و ناشايسته مىگويند سزاوار نيست كه آن را بخوانند ، و دلهاى آلوده به اخلاق و صفات رذيله را نشايد كه گرد معانى آن بگردند .
و همچنانكه شايسته نيست كه هر دستى خط آن را لمس كند ، بلكه از ظاهر پوست بساونده محفوظ است مگر وقتى كه با طهارت باشد ، همچنين هر زبانى شايستگى خواندن كلمات آن را ندارد ، و نه هر دلى مىتواند معانى آن را دريابد ، بلكه حقيقت و باطن آن بواسطهء بلندى مرتبه و جلالت قدر از باطن دلها پوشيده و محجوب است مگر آنكه از همهء پليديها پاك شود ، و به نور بزرگ داشتن آن روشن گردد .
و بالجمله : هنگام تلاوت نبايد از تعظيم متكلَّم غافل باشد ، تا تعظيم كلام تحقّق يابد ، زيرا بزرگداشت كلام به بزرگداشت متكلَّم بسته است ، و اگر به سبب غفلت دل عظمت متكلَّم را متذكَّر نيست دربارهء صفات و افعال متكلَّم بينديشد ، و به خاطر آورد كه صاحب كلام كسى است كه به مجرّد اراده هر آنچه را كه مىبيند
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 462
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٤٦٢