جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 459

جهت ( مشروع يا نامشروع ) مىخواهى . و دعاى حقيقى اين است كه همهء وجودت حقّ را اجابت كند ، و خون خود را در راه مشاهدهء پروردگار بريزى ، و از ميل و خواهش نفس بگذرى ، و همهء امور ظاهر و باطن را به خداوند واگذارى . و اگر شرط دعا را بجا نيارى پس منتظر اجابت مباش ، كه او نهان و پنهانتر را مىداند ، و شايد چيزى را طلب كنى كه او از نهان تو خلاف آن را مىداند . و بدان كه اگر خداوند ما را به دعا امر نفرموده بود و ما از روى خلوص دعا مىكرديم به فضل و كرم خود سؤال ما را اجابت مىكرد ، پس چگونه خواهد بود در حالتى كه اجابت دعا را براى هر كه شرايط آن را بجا آورد ضمانت فرموده است . از رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم دربارهء اسم اعظم خدا پرسيدند ، فرمود : « همهء نامهاى خدا عظيم است » . پس قلب خود را از غير او خالى كن ، و او را به هر نامى كه خواهى بخوان ، و در حقيقت او را نامى عظيمتر از نام ديگر نيست ، بلكه او خداى يگانهء مقتدر است . و پيغمبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرمود : « خدا دعا را از دل غافل [ از ياد خدا ] اجابت نمىكند » . پس هر گاه آنچه را از شرايط دعا ذكر كردم بجا آورى ، و دل خود را براى او خالص كردى ، بشارت باد تو را [ به اجابت دعا ] به يكى از سه چيز : يا آنچه خواهى بىتأخير به تو خواهد داد ، و يا افضل از آن را براى تو ذخيره خواهد كرد [ تا در قيامت به تو برساند ] ، و يا بلاهاى بزرگ را كه اگر به تو مىرسيد هلاك مىشدى از تو مىگرداند « ( 1 ) . از حضرت صادق عليه السّلام پرسيدند : « چرا ما دعا مىكنيم و به اجابت نمىرسد ؟ فرمود : براى اينكه شما كسى را كه نمىشناسيد مىخوانيد ، و از كسى كه او را در نمىيابيد سؤال مىكنيد ، و حال آنكه بيچارگى و درماندگى عين دين است ، و كثرت دعا با وجود كورى از خدا نشانهء خوارى و زبونى است ، زيرا كسى كه ذلَّت نفس و قلب و نهان خود را كه تحت قدرت خداست نشناسد ، بر خدا بواسطهء سؤال حكم مىكند ، و مىپندارد كه سؤال او دعاست ، و حكم بر خداوند گستاخى بر خداى تعالى است » .