فصل 8 ( فرق بين آرامش دل و ايمنى از مكر خدا )
ضدّ خوف مذموم ، اطمينان و آرامش دل است . و شكَّى نيست كه اين اطمينان فضيلت و كمال است ، زيرا آرامش و بىتشويشى دل نسبت به چيزهائى كه عقل به عدم احتراز از آنها حكم مىكند صفت كمال است و نقيض آن نقص و رذيلت است .
و امّا ضدّ خوف ستوده ايمنى از مكر خداست ، و آن از مهلكات است و در آيات و اخبار از آن نكوهش شده است ، چنان كه خداى سبحان مىفرمايد :
« فَلا يَأمَنُ مَكْرَ الله إلا الْقَومُ الْخاسِرُونَ » 7 : 99 ( اعراف ، 99 ) « جز گروه زيانكار از مكر خدا ايمن ننشينند » .
و به تواتر رسيده است كه ملائكه و انبياء از مكر خدا در خوف بودهاند چنان كه در روايت آمده كه : وقتى شقاوت ابليس ظاهر شد جبرئيل و ميكائيل به گريه افتادند . خداوند به آنها وحى كرد كه از چه مىگرييد ؟ گفتند : خداوندا از مكر تو ايمن نيستيم ، و خداوند فرمود : چنين باشيد و از مكر من ايمن و آسوده نمانيد . و روايت شده است كه : « پيغمبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم و جبرئيل از خوف خداى تعالى مىگريستند . خدا به آنان وحى كرد كه چرا مىگرييد كه شما را در امان قرار دادم ؟ گفتند : خدايا چه كسى مىتواند از مكر تو ايمن باشد ؟ » گويا پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم و جبرئيل آسوده خاطر نبودند كه قول خدا كه « شما را در امان قرار دادم » براى ابتلا و آزمايش نباشد ، تا اينكه خوف آنها آرام گيرد و آشكار شود كه از مكر خدا
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 297
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٢٩٧