كند و طعام هضم نشود و طافى « 27 » بماند . و اگر تشنگى غالب بود آب سرد اندكى خورد تا معده را بر هضم اعانت كند .
و اما أدب آب خوردن
( 1 ) آن است كه كوزه به دست راست بگيرد و بسم اللّه بگويد ، و آب را به مكيدن خورد نه به نهيب ، كه پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - گفته : مصّوا الماء مصّا و لا تعبّوه عبّا فانّ الكباد من العب ، اى ، آب را به مكيدن خوريد و به نهيب مخوريد كه درد جگر از آب به نهيب خوردن زايد .
مترجم مىگويد كه فايدهء مكيدن آن است كه پيش از آن كه آب بسيار به معده رسد اجزاى دهن نصيب خود بگيرد ، و اگر به نهيب خورد آب بسيار به معده رسيده باشد و هنوز اجزاى دهن تشنه مانده ، و بدان سبب زيادة از اندازه خورده باشد .
و ايستاده و خفته نخورد « 28 » ، و بن كوزه را نگاه كند تا به روى نچكد ، و پيش از خوردن در كوزه نگرد ، و در كوزه دم نكند ، بل كوزه را از دهن با حمد گفتن دور كند و به بسم اللّه گفتن به دهن باز آرد . و پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - بگفتى : الحمد للَّه الّذي جعله عذبا فراتا برحمته و لم يجعله ملحا أجاجا بذنوبنا ، اى ، سپاس مر خداى را كه آب را خوشگوار كرد به رحمت خود و شور و تلخ نگردانيد به گناهان ما . و پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - يك بار ايستاده آب خورده است ، و شايد كه آن به عذرى بوده باشد .
و كوزه و هر چه را بر قومى بگردانند از دست راست بايد گردانيدن . پيغامبر - صلى اللّه عليه و سلم - شير تناول فرمود و بر دست چپ او أبو بكر بود و بر راست او اعرابيى ، و عمر دور تر بود ، گفت : يا رسول اللّه أبو بكر را ده . پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - اعرابى را داد و گفت :
الايمن فالايمن .
و به سه نفس بنوشد ، بايد كه در آخر هر نفسى حمد گويد و در اول آن تسميه « 29 » ، و در آخر نفس اول بگويد الحمد لله ، و در دوم رب العالمين زيادت كند ، و در سوم الرحمن الرحيم . و اين نزديك بيست أدب است در حال اكل و شرب كه آثار و اخبار بر آن دلالت مىكند .
هامش
( 27 ) طافى ، آن چه بر سر آب بماند از سبكى .
( 28 ) در عربى : فانّه صلّى اللّه عليه و سلم نهى عن الشرب قائما ( اين عبارت در ترجمه نيامده است ) و روى انه صلّى اللّه عليه و سلّم شرب قائما و لعلّه كان لعذر ( در ترجمه جاى اين عبارت عوض شده است . پايان اين بند ) .
( 29 ) تسميه ، بسم اللّه الرحمن الرحيم گفتن .